Su Kabağı ve Sert Bitkisel Organik Malzeme İşçiliği

Su kabağı ve sert bitkisel organik malzeme işçiliği, kurutulmuş su kabağı ile benzeri sert bitkisel kabuk ve gövde malzemelerinin temizlenmesi, kesilmesi, delinmesi, inceltilmesi, oyulması, yakılması, boyanması ve yardımcı malzemelerle birleştirilmesi yoluyla işlevsel ya da dekoratif nesnelere dönüştürüldüğü geleneksel üretim alanıdır. Su kabağının doğal hacmi, kabuk kalınlığı, gövde eğriliği ve kuruma sonrası sertliği ürün tasarımını büyük ölçüde belirlemektedir. Bu nedenle üretim, doğal formun okunmasına ve işlevle uyumlu biçimde değerlendirilmesine dayanmaktadır.

Lamba, avize, mumluk, fener, kap, kepçe, oyuncak, dekoratif obje ve bazı çalgıların rezonatör bölümleri başlıca ürün gruplarını oluşturmaktadır. Yüzeyde matkapla perforasyon, kıl testereyle ajur, yakma, kazıma, boyama ve boncuk/aplike ekleme gibi farklı teknikler uygulanabilmektedir. Işık nesnelerinde delik yoğunluğu ve kabuk inceliği optik etkiyi belirlerken, gündelik kullanım nesnelerinde yüzey bütünlüğü ve mekanik dayanım öncelikli olarak değerlendirilmektedir.

Su kabağı, kurutulduğunda hafif, sert ve içi boş bir kabuk oluşturması nedeniyle çok eski dönemlerden itibaren kap, saklama aracı, kepçe, oyuncak, dekoratif nesne ve çalgı bileşeni olarak değerlendirilmiştir. Lagenaria siceraria’nın insan kullanımına erken dönemde alınmış bitkilerden biri olduğu ve sertleşmiş meyve kabuğunun gündelik eşya üretimine uygun doğal bir kap formu sağladığı botanik ve etnobotanik literatürde belirtilmektedir. Türkiye’de su kabağının yüzyıllardır sebze, ev içi kap, müzik aleti ve süs nesnesi amacıyla yetiştirildiği; farklı genotip ve meyve biçimlerinin kullanım türünü doğrudan etkilediği bildirilmektedir. Bu özellik, zanaat üretiminde hammaddenin biçiminin tasarımdan önce geldiği özgün bir üretim mantığının oluşmasını sağlamıştır.

Anadolu’da su kabağı gündelik yaşamda sıvı ve kuru gıda saklama, taşıma, kepçe ve benzeri basit araçların hazırlanmasında kullanılmış; kurutulmuş kabuk aynı zamanda çalgı üretiminde rezonatör işlevi görmüştür. Kabak kemane, Teke yöresi ve Yörük kültürüyle güçlü biçimde ilişkilendirilmekte; Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarında su kabağı gövdenin geleneksel çalgı yapımındaki temel bileşenlerden biri olduğu belirtilmektedir. Kırşehir’de yürütülen etnobotanik saha çalışmasında Lagenaria siceraria meyvelerinin süs nesnesi ve kabak keman üretiminde kullanılması doğrudan kayıt altına alınmıştır. Hegit ve benzeri kabak gövdeli yaylı çalgı örnekleri de doğal su kabağı formunun Anadolu müzik kültüründe işlevsel bir malzemeye dönüştürüldüğünü göstermektedir.

Su kabağının kap ve çalgı bileşeni olarak kullanılan tarihsel işlevleri, 20. yüzyılın sonları ile 21. yüzyılda dekoratif yüzey işçiliğiyle daha görünür bir sanat-zanaat alanına dönüşmüştür. Antalya ve özellikle Alanya çevresinde abajur, avize, mumluk ve dekoratif fener üretimi yaygınlaşmış; matkapla delme, yüzey inceltme, kıl testereyle kesme, yakma, boyama, boncuk ekleme ve vernikleme işlemleri gelişmiş bir yüzey repertuvarı oluşturmuştur. Dündar Gürbüz atölyesinde incelenen 85 su kabağı lambası, bu dönüşümün araç, malzeme, teknik ve motif çeşitliliği bakımından ayrıntılı bir saha kaydını oluşturmaktadır. Güncel halk eğitimi programlarında desen aktarma, delme, inceltme, kesme, çatlatma, yakma, boyama, vernikleme ve elektrik donanımı montajının ayrı uygulama aşamaları hâlinde öğretilmesi, zanaatın geleneksel hammadde bilgisini çağdaş aydınlatma tasarımıyla birleştirdiğini göstermektedir.

Su kabağı işlemeciliğinin Türkiye’deki en iyi belgelenmiş yaşayan üretim alanlarından biri Antalya ve Alanya çevresidir. Bu bölgede özellikle delik ve ajur bezemeli lamba, avize ve mumluk üretimleri yaygınlaşmıştır. Ankara ve farklı kentlerdeki atölyeler de dekoratif lamba ve sanat objesi üretimi üzerinden belgelenmektedir. Anadolu’daki gündelik kullanım geleneğinde su kabağı kap, kepçe ve saklama nesnesi olarak değerlendirilmiştir.

Orta Asya ve Türk dünyasında su kabağı ile benzeri sert bitkisel kabukların gündelik eşya, oyuncak ve çalgı bileşeni olarak kullanımı karşılaştırmalı maddi kültür çerçevesinde ele alınmaktadır. Kazakistan, Özbekistan ve Türkmenistan bölgesel bağlamları oluştururken, Çin’deki Türk toplulukları için Sincan Uygur Özerk Bölgesi, İli Kazak Özerk İli, Kızılsu Kırgız Özerk İli, Mori Kazak Özerk İlçesi, Sunan Yugur Özerk İlçesi ve Xunhua Salar Özerk İlçesi araştırma düğümleri olarak tutulmaktadır. Altay, Tuva, Hakasya, Saha, Tataristan ve Kırım’da yaşayan su kabağı atölyesi bulunduğu varsayılmamakta, ilişki düzeyi yerel sert bitkisel malzeme, gündelik eşya ve çalgı kültürü kanıtlarıyla sınırlandırılmaktadır.

Su Kabağı Lamba Ustalığı

Kurumuş su kabağının doğal hacmi, yüzey kalınlığı, ışık kaynağının konumu ve desen yerleşimi birlikte değerlendirilerek abajur, masa lambası, avize ve sarkıt lamba üretilmektedir. Delik çapları, perforasyon yoğunluğu ve ajur açıklıkları ışığın yönünü ve yüzeyde oluşan gölge düzenini belirleyecek biçimde planlanmaktadır. Kabuk bazı alanlarda tamamen delinmekte, bazı alanlarda kontrollü biçimde inceltilerek yarı geçirgen ışık etkisi oluşturulmaktadır. Elektrik donanımı monte edilirken duy, kablo geçişi, havalandırma ve ısı kaynaklı yüzey bozulması dikkate alınmaktadır. LED gibi düşük ısı üreten ışık sistemleri güncel uygulamalarda daha güvenli bir çözüm sağlamaktadır. Son yüzeyde uygulanan vernik veya koruyucu kaplama, optik etkiyi azaltmayacak ve delik kenarlarında kalın tabaka oluşturmayacak biçimde sınırlandırılmaktadır.

Delik Bezeme Ustalığı

Matkap ve farklı çapta uçlarla oluşturulan perforasyonlar geometrik, bitkisel veya serbest düzenler hâlinde yüzeye uygulanmaktadır. Delik merkezleri önceden işaretlenmekte, desenin ritmi kabağın eğrisel yüzeyine göre yeniden ölçeklendirilmektedir. Kabuk kalınlığına göre uygun devir ve baskı seçilmekte, delikler arasındaki mesafenin aşırı azalmasıyla oluşabilecek çatlaklar önlenmektedir. Yıldız, rozet, dairesel ağ, çiçek ve tekrarlı geometrik sistemler farklı uç çaplarının birlikte kullanılmasıyla ışık yoğunluğu değişen kompozisyonlara dönüştürülebilmektedir. Perforasyon, aydınlatma nesnelerinde bezemenin yanı sıra havalandırma ve ışık dağılımı işlevi de üstlenmektedir.

Kesme ve Ajur Ustalığı

Kıl testere, bıçak veya ince kesici araçlarla kabuk yüzeyinden parçalar çıkarılarak açık-kapalı alan ilişkisi oluşturulmaktadır. Kesim öncesinde desen yüzeye aktarılmakta, kapalı konturların içine başlangıç deliği açılarak testere ağzının yüzeye girmesi sağlanmaktadır. Kabuk kalınlığının düzensiz olduğu bölgelerde kesim yönü ve baskı azaltılmakta, doğal eğrilik nedeniyle testere hattının yüzeye dik kalmasına dikkat edilmektedir. Ajur desenlerinde taşıyıcı köprülerin yeterli genişlikte bırakılması, özellikle uzun saplı veya ince boyunlu kabaklarda yapısal bütünlüğün korunmasını sağlamaktadır. Kesim sonrası çapaklar eğe ve zımparayla temizlenmekte, ışıkla görünen kenarların düzgünlüğü ayrıca kontrol edilmektedir.

Yakma / Pirografi Ustalığı

Su kabağı ve benzeri sert bitkisel kabuklar düşük yoğunluk, gözenekli yapı ve kuruma sonrası sertleşme özellikleri nedeniyle işlenebilir yüzeyler oluşturmaktadır. Kabuk kalınlığı aynı nesne üzerinde değişebildiği için delme, kesme ve inceltme işlemlerinde her bölge ayrı değerlendirilmektedir. Kuruma düzeyi yetersiz hammaddelerde çatlama, küflenme ve biçim değişikliği görülebileceğinden üretim öncesinde kararlı malzeme seçilmektedir.

Boya/pigment, vernik ve yapıştırıcı yüzey ve montaj işlemlerinde yardımcı malzeme olarak kullanılmaktadır. Ahşap ve cam boncuklar ile deniz kabuğu aplike bezemede; misina ve sicim ipi asma, bağlama ve boncuk dizisi uygulamalarında kullanılabilmektedir. Yardımcı malzemelerin ağırlığı ve bağlantı biçimi kabağın kırılgan yapısıyla uyumlu olacak şekilde seçilmektedir.

Kesme ve ajur işlemlerinde kıl testere ile bıçak, delik bezemesinde matkap ve farklı çapta uçlar, yüzey oyma ve çizgisel işçilikte oyma kalemi ve keski kullanılmaktadır. Pergel ve cetvel geometrik desen aktarımı ile merkez ve aralıkların belirlenmesinde kullanılmaktadır. Eğeler ve zımparalar kesim kenarlarının düzeltilmesi ve yüzey hazırlığında temel araçlardır.

Yakma makinesi pirografi için, fırça boya ve vernik uygulamalarında, küçük çekiç ise belirli montaj işlemlerinde yardımcı araç olarak kullanılmaktadır. Alet seçimi yapılırken kabuk kalınlığı, çatlama riski ve ürünün nihai işlevi göz önünde bulundurulmaktadır.

Teknik 01 — Temizleme, Kurutma, Bölme ve İç Yüzey Hazırlığı

Olgun su kabağı tam kuruluğa ulaştıktan sonra dış yüzey temizlenmekte ve ürün tipine göre sap, taban veya gövde bölümleri kesilmektedir. İç çekirdek, tohum ve lif kalıntıları uzaklaştırılmaktadır. Kabuk kalınlığı ve çatlaklar ışık geçirgenliği, ajur yoğunluğu ve taşıyıcılık açısından değerlendirilmektedir.

Teknik 02 — Desen Aktarma, Delme, İnceltme ve Kesme

Desen pergel, cetvel, şablon veya doğrudan çizimle yüzeye aktarılmaktadır. Farklı çapta matkap uçlarıyla perforasyon yapılmakta, bazı alanlarda kabuk kalınlığı azaltılarak yarı geçirgen ışık etkisi oluşturulmaktadır. Kıl testere ve bıçakla ajur boşlukları açılmaktadır. Delik ve kesiklerin birbirine fazla yaklaşarak yüzeyi zayıflatmaması için taşıyıcı köprüler korunmaktadır.

Teknik 03 — Yakma, Boyama ve Aplike Bezeme

Yakma makinesiyle çizgisel motif, nokta, gölge ve ton uygulanmaktadır. Pigment veya uygun boya sistemleriyle yüzey renklendirilebilmektedir. Ahşap veya cam boncuk, deniz kabuğu, misina ve sicim gibi yardımcı malzemeler delik ya da yapıştırma yoluyla kompozisyona eklenebilmektedir. Bezeme yoğunluğu doğal formu ve yüzey taşıyıcılığını zayıflatmayacak düzeyde tutulmaktadır.

Teknik 04 — Zımpara, Vernik, Montaj ve İşlevlendirme

Kesim, delik ve oyma kenarları farklı incelikte zımparayla düzeltilmekte ve yüzey tozdan arındırılmaktadır. Gerekli durumlarda koruyucu vernik ince katlar hâlinde uygulanmaktadır. Lamba ve avize üretiminde elektrik standı ve ışık elemanları güvenli biçimde monte edilmektedir. Diğer ürünlerde bağlantı noktaları ve yapısal dayanım son kez kontrol edilmektedir.

Ürün / Nesne 01 — Abajur: Delik ve inceltme teknikleriyle ışık geçiren masa lambası gövdesi oluşturulmaktadır.
Ürün / Nesne 02 — Avize: Asılı aydınlatma için delik ve ajur bezemeli su kabağı gövdesi kullanılmaktadır.
Ürün / Nesne 03 — Mumluk: Küçük ışık kaynağının yüzeyde desenli gölgeler oluşturmasına olanak sağlayan nesne üretilmektedir.
Ürün / Nesne 04 — Dekoratif Fener: Delik, kesme ve inceltme teknikleriyle bağımsız ışık nesnesi oluşturulmaktadır.
Ürün / Nesne 05 — Kap / Saklama Kabı: Doğal hacim saklama veya servis işlevi için korunmaktadır.
Ürün / Nesne 06 — Kepçe / Kaşık: Kabak gövdesi ve sap bölümü gündelik kullanım aracına dönüştürülmektedir.
Ürün / Nesne 07 — Oyuncak / Figür: Doğal form boyama, yakma ve ek parçalarla figüratif nesneye dönüştürülmektedir.
Ürün / Nesne 08 — Çalgı Rezonatörü: İçi boş gövde ses titreşimlerini güçlendiren akustik bileşen olarak kullanılmaktadır.
Ürün / Nesne 09 — Boncuklu Dekoratif Nesne: Perforasyon ve yüzey bezemesine boncuk ya da aplike elemanları eklenmektedir.
Ürün / Nesne 10 — Duvar / Masa Süsü: Yakma, oyma, boyama veya ajurla bağımsız dekoratif nesne oluşturulmaktadır.

İşlev 01 — Aydınlatma: Delik ve ajur yüzey üzerinden kontrollü ışık yayılımı sağlanmaktadır.
İşlev 02 — Saklama ve servis: Doğal kabak hacmi kap veya kepçe olarak değerlendirilmektedir.
İşlev 03 — Akustik rezonans: Bazı çalgılarda titreşimleri destekleyen gövde oluşturulmaktadır.
İşlev 04 — İç mekân dekorasyonu: Doğal form ve motifli yüzey estetik nesneye dönüştürülmektedir.
İşlev 05 — Oyuncak ve figür üretimi: Doğal biçim insan veya hayvan benzeri formlara uyarlanmaktadır.
İşlev 06 — Hediyelik / hatıra: Yerel motif ve teknik bilgisi küçük ölçekli nesnelere aktarılmaktadır.
İşlev 07 — Yüzey deneyi: Delme, yakma, inceltme ve renk uygulamaları aynı taşıyıcı üzerinde birleştirilmektedir.
İşlev 08 — Simgesel bezeme: Motif ve işaret sistemleri yüzey üzerinde görselleştirilmektedir.
İşlev 09 — Doğal malzeme değerlendirme: Kurutulmuş bitkisel hammadde işlevsel ürüne dönüştürülmektedir.
İşlev 10 — Kültürel aktarım: Atölye ve kurslarda üretim bilgisi kuşaklar arasında aktarılmaktadır.

Profil galerisinde delik bezemeli abajur, avize, mumluk, dekoratif fener, kap, kepçe, figüratif oyuncak, çalgı rezonatörü, boncuklu dekoratif nesne ve yakma/oyma uygulanmış duvar ya da masa süsü gibi farklı ürün türlerinin gösterilmesi öngörülmektedir. Görsellerde perforasyon, ajur, yakma, renk ve aplike uygulamalarının yüzey üzerinde okunabilir olması esas alınmaktadır. Her galeri görseli tek bir gerçek ürün görünümünde nesneye odaklanacak, kolaj veya vektörel temsil kullanılmayacaktır. Medya kayıtları tarihî eser belgesi olarak değil, teknik ve ürün tipolojisinin anlaşılmasını destekleyen temsilî görsel materyal olarak değerlendirilecektir.

Su kabağı işlemeciliğinde geometrik delik örgüleri, yıldız sistemleri, rozet/gülbezek, kıvrık dal, bahar dalı, hatâyî ve palmet gibi biçimsel ve bitkisel motifler kullanılmaktadır. Lale, gül, karanfil, sümbül, nar ve üzüm gibi doğal motifler ile kuş, tavus kuşu, geyik, at, aslan ve koç boynuzu gibi figüratif repertuvar delme, yakma, boyama veya ajur teknikleriyle uygulanabilmektedir. Güneş, ay-yıldız ve diğer göksel biçimler özellikle aydınlatma nesnelerinde ışıkla birlikte güçlü optik etkiler oluşturmaktadır. Ayrıntılı motif repertuvarı aşağıdaki canonical motif kartlarında gösterilmektedir.

Bölgesel uygulamalar ürün işlevi, kabak türü, yüzey kalınlığı ve tercih edilen tekniklere göre farklılaşmaktadır. Antalya-Alanya çevresinde perforasyonlu ve ajurlu lamba üretimi belirginleşmekte, deliklerin ışıkla kurduğu desen ilişkisi ürünün temel estetik özelliğini oluşturmaktadır. Başka atölyelerde yakma, boyama, boncuk ekleme ve figüratif biçimlendirme daha yoğun biçimde uygulanabilmektedir.

Gündelik kap, kepçe ve saklama nesnelerinde doğal kabak formu daha az müdahaleyle korunurken dekoratif lamba ve sanat objelerinde yüzey daha yoğun işlenmektedir. Çalgı üretiminde kabuk bezemesinden çok rezonans hacmi, bağlantı sistemi ve mekanik dayanım önem kazanmaktadır. Aynı hammadde böylece farklı ürün gruplarında ayrı teknik gereksinimlere göre değerlendirilmektedir.

Su kabağı işlemeciliği usta-çırak atölyeleri, halk eğitimi kursları, yerel zanaat merkezleri ve uygulamalı sanat eğitimleri aracılığıyla aktarılmaktadır. HEMBA eğitim içeriğinde desen aktarma, delme, inceltme, kesme, çatlatma, yakma, boyama, vernikleme ve aydınlatma donanımı uygulamaları ayrı beceri alanları olarak tanımlanmaktadır. Yüksek lisans ve saha araştırmaları yaşayan üretimin araç, malzeme, teknik ve motif repertuvarının belgelenmesine katkı sağlamaktadır.

Koruma açısından kurutulmuş kabuğun nem değişimine duyarlılığı, çatlak oluşumu ve yüzey kaplamalarının yaşlanması temel sorunlar arasında değerlendirilmektedir. Tarihî veya nitelikli örneklerde yüzey patinası, yakma izleri ve el aleti izleri korunmaktadır. Elektrikli aydınlatma nesnelerinde ısı ve elektrik güvenliği uzun dönem kullanım ve koruma bakımından ayrıca dikkate alınmaktadır.

Su kabağı işlemeciliğinde ekonomik değer, hammaddenin niteliği, desen yoğunluğu, delik ve ajur sayısı, yakma veya boyama süresi, aplike kullanımı ve montaj gereksinimine göre değişmektedir. Lamba, avize ve hediyelik ürünler turistik ve yerel zanaat ekonomisinde görünür bir üretim alanı oluşturmaktadır. Doğal formun her hammaddede farklı olması, tam standartlaşmış seri üretimi sınırlandırmakta ve ürünlerin tekil niteliğini artırmaktadır.

Atölye üretiminde tasarımın hammaddenin mevcut geometrisine göre uyarlanması gerektiğinden üretim süresi malzemenin formuna göre değişebilmektedir. Eğitim kursları, yerel fuarlar ve satış etkinlikleri üretici ile kullanıcı arasındaki doğrudan ilişkiyi desteklemekte, teknik bilginin toplumsal görünürlüğünü artırmaktadır.

Kültürel sürdürülebilirlik, su kabağı yetiştiriciliği ile işleme bilgisinin birlikte devam ettirilmesine, yerel atölyelerin belgelenmesine ve teknik repertuvarın eğitim ortamlarında aktarılmasına bağlıdır. Bitkisel hammaddenin yenilenebilir olması üretime önemli bir sürdürülebilirlik potansiyeli kazandırmakta, uygun olmayan kurutma ve depolama ise malzeme kaybına yol açabilmektedir.

Koruma uygulamalarında yüzeyin aşırı ıslatılması, yüksek ısı ve kalın vernik tabakaları sınırlandırılmaktadır. Çatlakların onarımında yapıştırıcı seçimi malzemenin hafif ve gözenekli yapısıyla uyumlu olmalıdır. Güncel üretimde yerel hammadde kullanımı, atığın azaltılması ve tohumların yeniden üretim döngüsüne kazandırılması çevresel sürdürülebilirliği destekleyebilmektedir.

Güncel su kabağı işlemeciliğinde dekoratif aydınlatma ürünleri en görünür uygulama alanlarından biri hâline gelmiştir. LED ışık kaynaklarının düşük ısı üretmesi, kabak yüzeyinde yoğun perforasyon ve inceltme tekniklerinin daha güvenli biçimde kullanılmasına olanak sağlamaktadır. Dijital çizim ve şablon hazırlama desen planlamasında yardımcı olmakla birlikte delme, kesme, yakma ve yüzey bitirme işlemleri büyük ölçüde el işçiliğiyle gerçekleştirilmektedir.

Çağdaş tasarımda geleneksel geometrik ve bitkisel motifler kişiselleştirilmiş kompozisyonlarla birleştirilebilmekte, doğal kabak formu modern iç mekân nesnesi olarak yeniden yorumlanmaktadır. Boyama, boncuk ekleme ve farklı ışık geçirgenliği oluşturan yüzey işlemleri ürün çeşitliliğini artırmaktadır.

Su kabağı ve benzeri sert bitkisel kabuklar farklı iklim kuşaklarında yetiştirilebildiği için çeşitli kültürlerde kap, kepçe, oyuncak ve çalgı gövdesi olarak kullanılmıştır. Benzer nesne tiplerinin farklı bölgelerde görülmesi doğrudan köken ilişkisi olarak değerlendirilmemekte, yerel üretim ve teknik kanıtlarla birlikte ele alınmaktadır. Türk dünyasında gündelik eşya, çalgı ve dekoratif nesne kültürü içinde su kabağının kullanımı Anadolu ile Orta Asya arasında karşılaştırmalı bir inceleme alanı oluşturmaktadır.

Günümüzde tasarım fuarları, turistik pazarlar, sosyal medya ve çevrim içi satış kanalları dekoratif su kabağı ürünlerinin uluslararası dolaşımını artırmıştır. Bu dolaşım yerel motiflerin yeni kullanıcı gruplarına aktarılmasını sağlarken, geleneksel tekniklerin doğru temsil edilmesi ve nitelikli işçiliğin korunması gerekliliğini de artırmaktadır.

Türkiye’de su kabağı lambaları üzerine yürütülen yüksek lisans araştırmasında Dündar Gürbüz atölyesinde üretilmiş 85 lamba örneği incelenmiş; kullanılan malzeme ve araçlar, teknik aşamalar, ürün biçimleri ve motif özellikleri sistematik biçimde kaydedilmiştir. Araştırmada kıl testere, matkap, farklı matkap uçları, bıçak, çekiç, fırça, pergel ve zımpara gibi araçların; yapıştırıcı, vernik, boya ve boncuk gibi yardımcı malzemelerin kullanıldığı belgelenmiştir. Motifler bitkisel, doğadan esinli, figürlü, geometrik ve nesneli gruplar altında değerlendirilmiştir.

HEMBA’nın su kabağı işlemeciliği eğitim içeriğinde desen aktarma, delme, inceltme, kesme, çatlatma, yakma, boyama, vernikleme ve aydınlatma donanımı uygulamaları ayrı üretim aşamaları olarak tanımlanmaktadır. Antalya ve Alanya çevresindeki yerel üretim kayıtları abajur, avize ve mumluk gibi aydınlatma nesnelerinin yaşayan zanaat repertuvarında belirginleştiğini göstermektedir.

AES korpusunda ürünlerin sınıflandırılmasında kabak türü ve doğal form, kabuk kalınlığı, delme-kesme-yakma tekniği, boya veya aplike kullanımı, ürün işlevi, motif repertuvarı ve üretim coğrafyası birlikte değerlendirilmektedir. Aydınlatma amacıyla yoğun perforasyon uygulanmış bir kabak ile gündelik kap olarak kullanılan az işlenmiş bir kabak aynı teknik kategori altında eşitlenmemektedir.

Su kabağı ve sert bitkisel organik malzeme işçiliği, ahşap oyma ve yontu ustalıklarıyla kesme, oyma, ajur ve yüzey tesviyesi bakımından ilişkilendirilmektedir. Ahşap kakma ve yüzey bezeme ustalıklarıyla desen aktarımı, geometrik düzen ve yüzey bezeme ilkeleri bakımından ortak uygulama alanları bulunmaktadır. Sepetçilik ve bitkisel örücülükle doğal bitkisel hammadde bilgisi ve bağlama sistemleri bakımından ortak bir malzeme kültürü oluşmaktadır.

Müzik aleti yapımında su kabağı rezonatör veya gövde parçası olarak kullanıldığı için doğrudan işlevsel ilişki kurulmaktadır. Boncuk, kabuk ve küçük metal parçaların yüzeye eklenmesi kuyumculuk, sedef/kabuk ve ince metal ustalıklarıyla ikincil bezeme ilişkileri oluşturmaktadır. Bu ilişkiler aşağıdaki kartlarda malzeme, teknik ve ürün ortaklığına göre ayrı el sanatı profillerine bağlanarak gösterilmektedir.

Su kabağı terimi, kurutulduğunda sert kabuk oluşturan kabak türlerinin zanaat üretiminde kullanılan meyve gövdesini ifade etmektedir. Sert bitkisel organik malzeme kavramı, su kabağı dışında benzer biçimde kuruyup işlenebilir kabuk ve gövde parçalarını daha geniş bir kategori altında tanımlamak için kullanılmaktadır. Perforasyon, yüzeyde matkapla oluşturulan delik sistemini; ajur, kesilerek tamamen boşaltılan alanlarla kurulan açık iş bezemeyi ifade etmektedir.

İnceltme, kabuğun tamamen delinmeden kalınlığının azaltılması ve ışık geçirgenliğinin artırılması işlemidir. Pirografi veya yakma, ısıtılmış uçla yüzeyde çizgi ve ton oluşturulmasını ifade etmektedir. Aplike bezeme, boncuk, kabuk veya benzeri ikincil parçaların ana yüzeye eklenmesiyle oluşturulmaktadır. Vernikleme ise yüzeyin nem ve kirlenmeye karşı korunması amacıyla şeffaf kaplama uygulanmasıdır.