Hasan Tuluk

Hasan Tuluk, 16 Mayıs 1943’te Çorum’da doğmuştur. Çocukluk yılları, Çorum Bakırcılar Arastası’nın üretim kültürü içinde geçmiş; bakır, demir ve el işçiliğiyle erken yaşta tanışmıştır. Babası Hıdır Tuluk’un bakırcılıkla ilişkisi ve arastadaki zanaatkâr çevresi, metal malzemeyi gündelik yaşamın doğal bir parçası olarak tanımasını sağlamıştır.

1963–1967 yılları arasında Ankara Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu Metal İşleri Bölümünde eğitim görmüştür. Teknik resim, ölçülendirme, metal şekillendirme ve öğretim yöntemleri üzerine kurulu bu eğitim, sanat üretiminin teknik temelini güçlendirmiştir. Meslek yaşamı boyunca öğretmenlik ile metal sanatını birlikte sürdürmüş; 1979’dan itibaren Çorum’daki eğitim ve kültür çevresinde etkin rol üstlenmiştir.

1968’den sonra Anadolu’nun kırsal yaşamı, köy mimarisi, çiftçiler, harman yerleri ve tarihsel yapılar Tuluk’un üretiminde belirgin bir tema hâline gelmiştir. Metal rölyef ve maketler, bu kültürel çevreyi üç boyutlu ve kalıcı bir anlatı sistemine dönüştürmüştür. 2021’de Metal El İşçiliği Geleneği alanında 02.0056 numarasıyla Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri’ne alınması, altmış yılı aşan üretim ve aktarım birikiminin ulusal ölçekte tanınmasını sağlamıştır.

Hasan Tuluk’un metal sanatındaki gelişimi aile, zanaat çevresi ve örgün teknik eğitimin birleşimiyle biçimlenmiştir. Çorum Bakırcılar Arastası’ndaki üretim ortamı, metalin dövülmesi, biçimlendirilmesi ve yüzeyde iz bırakmasıyla ilgili ilk görsel ve işitsel hafızayı oluşturmuştur. Babası Hıdır Tuluk’un bakırcılık geçmişi de bu erken zanaat ilişkisinin aile içindeki karşılığını güçlendirmiştir.

Çorum Sanat Okulunda demircilik, tesviyecilik ve marangozlukla tanışması, uygulamalı zanaat bilgisini kurumsal eğitime taşımıştır. Ankara Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu Metal İşleri Bölümündeki 1963–1967 dönemi ise teknik resim, ölçülendirme, metal şekillendirme ve pedagojik formasyonu bütünleştirmiştir. Bu birikim, sonraki mimari maketlerinde görülen oran, ölçek ve konstrüksiyon hassasiyetinin temelini oluşturmuştur.

Tuluk’un sanatsal yöneliminde aile içi yaratıcı etkileşim de önemlidir. Ağabeyinin yönlendirmesi, rölyef çalışmalarından üç boyutlu maket üretimine geçişinde etkili olmuştur. Böylece geleneksel zanaat çevresinde edinilen malzeme bilgisi, teknik öğretmenlik eğitimi ve aile içi tasarım etkisi aynı üretim dilinde birleşmiştir.

Hasan Tuluk’un ana ustalık alanı Döküm ve Mimari Metal Ustalıklarıdır. Demir, bakır ve pirinç üzerinde rölyef, yüzey dövme, sıcak şekillendirme, ferforje ve mimari maket üretimi bu alanın temel bileşenlerini oluşturmaktadır. Üretim, endüstriyel seri imalattan farklı olarak el işçiliği, teknik çizim, ölçülendirme ve yüzey biçimlendirme üzerine kuruludur.

Uzmanlık alanı Metal Rölyef, Yüzey Dövme ve Mimari Maket Ustalığıdır. Rölyef uygulamalarında düz metal levha farklı yüksekliklerde kabartılmakta; yüzey dövmede metal, kontrollü çekiç darbeleriyle hem biçim hem doku kazanmaktadır. Mimari maketlerde ise yapı elemanları ölçek küçültme, kesme, biçimlendirme ve birleştirme süreçleriyle üç boyutlu metal konstrüksiyona dönüştürülmektedir.

Ferforje ve sıcak şekillendirme bilgisi, Tuluk’un üretiminde hacimsel metal formların kurulmasını desteklemektedir. Teknik çizim disiplini ile el işçiliğinin birleşmesi, mimari doğruluk ile zanaatkâr yüzey etkisini aynı eserde buluşturmaktadır.

Rölyef İşleme: Metal yüzey, kontrollü çekiç darbeleriyle farklı kotlara taşınarak kabartmalı kompozisyon oluşturulmaktadır. Figür, mimari eleman ve çevresel ayrıntılar kademeli derinlik ilişkileriyle belirginleştirilmektedir.

Yüzey Dövme ve Formlandırma: Bakır, pirinç ve demir; çekiç ve el aletleriyle inceltilmekte, gerilmekte ve yönlendirilerek istenen forma getirilmektedir. Dövme, aynı anda hem yapısal biçimlendirme hem de yüzey dokusu üretme işlevi taşımaktadır.

Ferforje / Sıcak Şekillendirme: Demir esaslı parçalar ısı altında bükülmekte, kıvrılmakta ve hacim kazandırılmaktadır. Bu yöntem, daha kalın kesitli mimari ve dekoratif metal elemanların kontrollü biçimde şekillendirilmesini mümkün kılmaktadır.

Maket ve Ölçeklendirme: Mimari ve kültürel maketler teknik çizim, ölçü alma ve ölçek küçültme bilgisine dayanmaktadır. Selimiye Camisi’nin 1/100 ölçekli maketi, yaklaşık altı yıllık üretim süresiyle bu yaklaşımın en kapsamlı örneklerinden biridir.

El İşçiliği ve Detaylandırma: Küçük mimari ayrıntılar, insan figürleri ve gündelik yaşam unsurları el aletleriyle tek tek biçimlendirilerek kompozisyona eklenmektedir. Üretimin ritmi, makine hızından çok tekrar, sabır ve kontrollü çekiç darbalarıyla belirlenmektedir.

Hasan Tuluk’un metal üretiminin çekirdek malzemelerini bakır, demir ve pirinç oluşturmaktadır. Bakır, yüksek sünekliği sayesinde rölyef ve yüzey dövme işlemlerinde ayrıntılı kabartma, germe ve yönlendirmeye olanak vermektedir. Pirinç, sarı metal tonu ve yüzey parlaklığıyla dekoratif ayrıntılarda; demir ise sıcak şekillendirme, ferforje ve daha yapısal metal elemanlarda öne çıkmaktadır.

Metal rölyef ve levha işçiliğinde ana malzemenin yanında kabartmayı destekleyen yardımcı malzemeler de kullanılmaktadır. Bakır levha ve sac/çelik levha, rölyefin doğrudan işlendiği yüzeyi oluştururken; kurşun, zift, kum veya lastik gibi altlıklar levhanın darbe sırasında kontrollü biçimde esnemesini sağlamaktadır. Desenin yüzeye aktarılmasında karbon kâğıdı ve işaretleme malzemeleri kullanılmakta; yüksek kabartma çalışmalarında zırnık gibi dolgu bileşenleri çalışma yüzeyini desteklemektedir.

Yüzey bitirme ve koruma aşamasında zımpara ve diğer aşındırıcılar çekiçleme sonrasında oluşan çıkıntıların, çapakların ve yüzey düzensizliklerinin giderilmesine yardımcı olmaktadır. Vernik, tamamlanan metal yüzeyin oksidasyon ve dış ortam etkilerine karşı korunmasında kullanılan son kat malzemelerindendir. El aletlerinin bakımında kullanılan yağlar ise özellikle kabartma kalemleri ve zımbaların temiz, kontrollü ve paslanmadan saklanmasına katkı sağlamaktadır.

Hasan Tuluk’un estetik dili, Anadolu’nun gündelik yaşamını ve mimari belleğini metal yüzeyde kalıcılaştırmaya dayanmaktadır. Köy evleri, çiftçiler, harman yerleri ve anıtsal yapılar, kültürel sürekliliği temsil eden sahneler hâline gelmektedir. Teknik çizim kökenli ölçülülük ile el işçiliğinin organik yüzey etkisi aynı kompozisyonda birleşmektedir.

Rölyef ve maketlerde ayrıntı yoğunluğu belirgindir. Cephe, pencere, kubbe, minare, çatı, insan figürü ve gündelik kullanım nesneleri küçük ölçekte dahi okunabilir biçimde şekillendirilmektedir. Metalin doğal rengi, kabartma derinliği ve yüzeyde kalan çekiç izleri eserin plastik etkisini güçlendirmektedir.

Tuluk’un üretiminde metal, kültürel hafızayı taşıyan bir anlatım malzemesine dönüşmektedir. Anadolu’nun kırsal yaşamı ve mimari çevresi, dayanıklı metal yüzey aracılığıyla uzun süreli bir görsel kayıt niteliği kazanmaktadır.

Hasan Tuluk’un yaklaşık seksen eserden oluşan üretim korpusu, metal rölyef ile mimari ve etnografik maketleri aynı anlatı çizgisinde birleştirmektedir. Köy evleri, çiftçiler, harman yerleri, geleneksel sokaklar, çeşmeler ve anıtsal yapılar, bakır ve diğer metal levhaların dövülmesiyle küçük ölçekli kültürel sahnelere dönüştürülmektedir.

Korpusun en kapsamlı eserlerinden biri Mimar Sinan’ın Selimiye Camisi’ni 1/100 ölçekte yeniden kuran metal makettir. Yaklaşık altı yıl süren üretim, mimari oranların küçültülmesini, yüzey detaylarının tek tek işlenmesini ve çok sayıda parçanın bütüncül bir konstrüksiyonda birleştirilmesini gerektirmiştir. Kubbe yüzeyindeki yoğun çekiç işçiliği, Tuluk’un sabır ve ölçek kontrolüne dayanan çalışma disiplinini görünür kılmaktadır.

2024’te açılan Hasan Tuluk Etnografik Eserler Koleksiyonu, bu eser dünyasını daha geniş bir kültür arşiviyle bir araya getirmiştir. Köy yaşantısı, Çorum bakırcılığı, 1950’lerin ev yaşamı ve metal atölyesi aynı mekânsal kurgu içinde sunularak Tuluk’un eserlerinin beslendiği kültürel çevre doğrudan görünür hâle gelmiştir.

Hasan Tuluk’un kişi-özel eser repertuvarında İnsan Figürü doğrudan belgelenmektedir. Çiftçiler, köy sakinleri ve üretim hâlindeki insanlar; Anadolu yaşamını konu alan maket ve rölyeflerde iş, üretim ve mekân ilişkisini görünür kılan temel figüratif öğelerdir. Köy evleri, camiler, kubbeler, minareler, çeşmeler ve geleneksel yapı elemanları da Tuluk’un kompozisyonlarında kültürel peyzajın anlatı bileşenleri olarak kullanılmaktadır.

Türk metal sanatının daha geniş bezeme repertuvarı bitkisel, geometrik, figürlü, göksel ve nesne kökenli motiflerin birlikte kullanılmasına imkân vermektedir. Bitkisel grupta Hatâyî, Penç, Palmet, Rûmî, Lotus, Akantus, Lale, Gül, Karanfil, Sümbül, Şakayık, Hançer Yaprağı, Saz Yaprağı, Çınar Yaprağı, Kıvrık Dal, Bahar Dalı, Asma Dalı, Nar, Üzüm Salkımı, Kozalak, Ağaç, Servi ve Hayat Ağacı metal yüzeye kabartma, kazıma, çalma ve dövme teknikleriyle uygulanabilmektedir. Bu motifler, tekil öğe olarak kullanılabildiği gibi kıvrık dal sistemleri, bordürler ve merkezî kompozisyonlar içinde de düzenlenebilmektedir.

Figürlü metal bezemede Kuş, Kartal, Çift Başlı Kartal, Tavus Kuşu, Güvercin, Aslan, Geyik, At, Koç, Kurt, Ceylan, Pars, Balık, Yılan ve fantastik yaratıklar tarihsel repertuvarın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Ejder, Grifon, Hüma, Sfenks ve Siren gibi figürler özellikle Ortaçağ Türk-İslam sanatında mimari ve taşınabilir eser bezemelerinde farklı malzemelere aktarılmıştır. Koç Boynuzu ve Koç Başı gibi biçimler ise hayvansal referansla geometrik soyutlama arasında yer alan düzenlemelerdir.

Hasan Tuluk’un eserleri toplam 49 sergide izleyiciyle buluşmuş, bunların altısı yurt dışında gerçekleştirilmiştir. Sergi pratiği, Çorum merkezli metal üretimini hem Türkiye’deki sanat çevrelerine hem de Avrupa’daki el sanatları platformlarına taşımıştır.

1991’de Paris’te düzenlenen Les Mains d’Or etkinliğine şeref konuğu olarak katılmıştır. 1996’da Lyon yakınlarındaki Fontaines-sur-Saône’da gerçekleştirilen 3. Altın Eller Bienali, Tuluk’un uluslararası sergi kariyerinin en önemli duraklarından biri olmuştur. Aynı etkinlikte hem halk oylamasında hem uzman jüri değerlendirmesinde birincilik elde etmiştir.

1998’de Köln’de Cumhuriyetin 75. yılı kapsamında düzenlenen Türk Haftası’na davetli olarak katılmıştır. Bu sergiler, metal el işçiliğini Anadolu kültürüyle birlikte uluslararası izleyiciye sunan önemli temsil alanları oluşturmuştur.

Hasan Tuluk, 2021 yılında Metal El İşçiliği Geleneği alanında 02.0056 numarasıyla Türkiye Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri’ne alınmıştır. Ödül, 11 Ocak 2022’de düzenlenen törende kendisine takdim edilmiştir. Bu tanınma, altmış yılı aşan üretim, öğretim ve kültürel aktarım birikimini ulusal miras sistemi içinde görünür kılmıştır.

1996 Lyon / Fontaines-sur-Saône 3. Altın Eller Bienali’nde beş ülkeden 41 sanatçının 120 eseri arasında iki ayrı birincilik kazanmıştır. Halk oylamasında birinci olmuş; aynı zamanda sanat otoritelerinden oluşan jüri tarafından birincilik madalyasına layık görülmüştür.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Çorum Valiliği ve farklı kurumlar tarafından verilen ödül ve takdirler, Tuluk’un metal sanatı ile eğitimci kimliğini birlikte görünür kılan uzun süreli bir kurumsal tanınma çizgisi oluşturmuştur.

Hasan Tuluk’un gelenek aktarımı, teknik öğretmenlik, yükseköğretim, mesleki eğitim ve kültürel miras programlarının kesiştiği geniş bir eğitim ağı üzerinden sürmektedir. Metal şekillendirme bilgisi, yalnız üretim sürecinde değil; teknik çizim, malzeme bilgisi, eser koruma, kültürel miras ve çalışma disipliniyle birlikte aktarılmaktadır.

Hitit Üniversitesi Güzel Sanatlar öğrencileriyle yürütülen söyleşilerde malzeme, teknik, üretim aşamaları ve eser muhafazası ele alınmıştır. Geleneksel El Sanatları öğrencileriyle gerçekleştirilen kent gezilerinde Çorum’un mimari ve zanaat belleği doğrudan saha üzerinden işlenmiştir. Öğr. Gör. Selma Yılmaz ve Öğr. Gör. Tuğba Gülen, bu eğitim faaliyetlerinde Tuluk ile birlikte çalışan akademik aktarım paydaşlarıdır.

Bilge Kağan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileriyle yapılan buluşmalar, geleneksel metal sanatını mesleki eğitim çağındaki gençlerle buluşturmuştur. Bu aktarım modeli, tek bir atölye çevresiyle sınırlı kalmadan farklı yaş ve eğitim düzeylerindeki öğrencilere ulaşan kamusal bir zanaat pedagojisi oluşturmaktadır.

Hasan Tuluk’un eğitimci kimliği, metal sanatındaki üretim pratiğiyle birlikte gelişmiştir. Teknik öğretmen olarak görev yaptığı yıllarda metal şekillendirme, teknik resim ve uygulamalı üretim bilgisini mesleki eğitim ortamına taşımıştır. Hitit Üniversitesi’nde sürdürdüğü güzel sanatlar dersleri, bu birikimin yükseköğretim düzeyinde aktarılmasını sağlamıştır.

Üniversite söyleşilerinde eserlerin yapım süreçleri, kullanılan metaller, yüzey şekillendirme teknikleri ve koruma yöntemleri ele alınmıştır. Geleneksel El Sanatları öğrencileriyle gerçekleştirilen kent gezileri, metal üretimini Çorum’un tarihî mimarisi ve kent kültürüyle birlikte değerlendiren uygulamalı bir öğrenme modeli oluşturmuştur.

Meslek Resim (1994) ve Türk Süsleme Sanatları İçinde Metal Sanatı (2008), Tuluk’un öğretim yaklaşımını yazılı bilgiye dönüştüren iki önemli yayındır. Teknik çizim, metal sanatı ve süsleme bilgisi bu yayınlar aracılığıyla atölye dışındaki öğrenme ortamlarına da taşınmıştır.

Hasan Tuluk’un üretim coğrafyasının merkezi Çorum’dur. Doğduğu, ilk metal deneyimlerini kazandığı ve uzun yıllar öğretmenlik ile sanat üretimini birlikte sürdürdüğü kent, eser repertuvarının da temel kültürel kaynağıdır. Bakırcılar Arastası zanaat bilgisinin ilk edinildiği çevreyi; Çorum’un köyleri, tarihî yapıları ve kırsal yaşamı ise maket ve rölyeflerin görsel içeriğini oluşturmaktadır.

Paris, Lyon ve Köln, Tuluk’un metal sanatının Avrupa’da görünürlük kazandığı başlıca uluslararası duraklardır. Böylece Çorum merkezli üretim, Anadolu kültürüyle birlikte uluslararası sergi ve el sanatları çevrelerine taşınmıştır.

Yerel üretim ile uluslararası dolaşım arasındaki bu ilişki, Tuluk’un sanatında coğrafyanın yalnız çalışma mekânı değil, doğrudan konu ve kültürel içerik kaynağı olduğunu göstermektedir.

Hasan Tuluk’un uluslararası dolaşımı, geleneksel metal el işçiliğini Anadolu kültürüyle birlikte Avrupa’daki el sanatları ve dekoratif sanatlar çevrelerine taşımıştır. 1991 Paris Les Mains d’Or daveti, sanatçının uluslararası görünürlüğünün önemli başlangıçlarından biridir.

1996 Lyon / Fontaines-sur-Saône 3. Altın Eller Bienali’nde hem halk hem jüri birinciliği kazanması, teknik ustalık ile kültürel anlatının uluslararası değerlendirmede karşılık bulduğunu göstermiştir. 1998 Köln Türk Haftası ise eserlerin Türkiye’nin kültürel temsili bağlamında sunulmasına imkân vermiştir.

Bu uluslararası etkinlikler, Çorum’un yerel zanaat kültüründen beslenen metal üretiminin sınır aşan bir sanat dili kurabildiğini göstermektedir. Tuluk’un maket ve rölyefleri, Anadolu mimarisi ve gündelik yaşamını Avrupa izleyicisine metal işçiliği üzerinden aktarmıştır.

Hasan Tuluk’un mesleki birikimi televizyon, radyo, üniversite söyleşileri, kitaplar ve kurumsal etkinlikler aracılığıyla geniş bir kamusal anlatı alanı oluşturmuştur. TRT ve farklı yayın organlarındaki söyleşiler, çocuklukta Bakırcılar Arastası’nda başlayan metal ilişkisini, öğretmenlik yaşamını ve üretim felsefesini geniş izleyici çevrelerine taşımıştır.

Hitit Üniversitesi’nde gerçekleştirilen “Sanatın Sesi” ve Resim Bölümü söyleşileri, üretim teknikleri, malzeme seçimi, eser muhafazası ve kültürel miras yaklaşımını öğrencilerle doğrudan buluşturmuştur. Sanatçının yaşamını ve eserlerini konu alan kısa film ve sunumlar, sözlü anlatıyı görsel belgeyle destekleyen bir arşiv katmanı oluşturmuştur.

Meslek Resim ve Türk Süsleme Sanatları İçinde Metal Sanatı adlı kitaplar ise Tuluk’un teknik bilgisini kalıcı yazılı kaynaklara dönüştürmektedir. Böylece kamusal görünürlük, medya anlatısı ile teknik yayıncılığın birlikte oluşturduğu çok katmanlı bir yapıya kavuşmaktadır.

Hasan Tuluk’un kültürel miras çalışmaları metal eser üretiminin ötesine uzanmaktadır. Çorum Belediyesi tarafından uygulanan Yitik Mirası Canlandırma Projesi’nde danışman olarak görev almış; soku, arsana, çamaşır taşı, tarihî sokak çeşmesi ve geleneksel yaşamı temsil eden figürlerin kamusal mekâna yeniden kazandırılmasına katkı sağlamıştır. Projenin açık hava müzesi niteliğindeki bölümünün Hasan Tuluk Kültür Parkı adını taşıması, sanatçının kent belleğiyle kurduğu ilişkinin kalıcı bir göstergesidir.

Hasan Tuluk Etnografik Eserler Koleksiyonu; köy yaşamı, Çorum bakırcılığı, 1950’lerin ev kültürü ve metal atölyesini aynı mekânda buluşturmaktadır. Bu yapı, zanaat bilgisini yalnız bitmiş eserlerle değil, üretim çevresi, araçlar ve gündelik kültürle birlikte korumaktadır.

Tuluk’un Çiğdem Aşı / Çiğdem Gezmesi geleneğinin yeniden canlandırılmasına verdiği katkı, miras anlayışını metal işçiliğinden kent kültürü ve çocuklara yönelik kültürel aktarıma genişletmektedir. Sanat, eğitim ve yerel bellek aynı kültürel süreklilik modeli içinde birleşmektedir.

Hasan Tuluk’un yaşam çizgisi, metal sanatını eğitim ve kültürel miras çalışmalarıyla birlikte geliştiren uzun bir üretim sürecine dayanmaktadır. 1943’te Çorum’da doğmuş, çocukluk yıllarında Bakırcılar Arastası çevresinde metal işçiliğiyle tanışmıştır. 1963–1967 arasında Ankara Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu Metal İşleri Bölümünde eğitim görmüş; 1968’den itibaren Anadolu kültürünü konu alan metal maketler üretmeye başlamıştır.

1979’da Çorum Endüstri Meslek Lisesinde göreve başlamış, 1983’te Mimar Sinan Üniversitesi’nde misafir sanatçı olarak çalışmaları izlemiştir. 1991’de Paris Les Mains d’Or etkinliğine şeref konuğu olarak katılmış; 1996’da Lyon’daki 3. Altın Eller Bienali’nde halk ve jüri birincilikleri kazanmıştır. 1998’de Köln Türk Haftası’na katılmış ve aynı yıl öğretmenlikten emekli olmuştur.

2008’de Türk Süsleme Sanatları İçinde Metal Sanatı yayımlanmıştır. 2021’de Metal El İşçiliği Geleneği alanında Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri’ne alınmış, ödülü 2022’de takdim edilmiştir. Sonraki yıllarda üniversite ve mesleki eğitim kurumlarında gençlerle metal sanatı, Çorum kültürü ve ustalık üzerine buluşmalarını sürdürmüştür.

Hasan Tuluk’un üretim dünyası, yaklaşık seksen eseri kapsayan geniş bir metal rölyef ve maket korpusuna dayanmaktadır. Eserlerde tarih, mimari, kırsal yaşam, insan figürü ve yerel üretim kültürü aynı anlatı düzleminde birleşmektedir. Selimiye Camisi maketi gibi büyük ölçekli çalışmalar, teknik çizim, ölçülendirme, konstrüksiyon ve yoğun yüzey dövme bilgisinin birlikte kullanıldığı karmaşık üretim süreçlerini göstermektedir.

Metal yüzeylerin korunması, Tuluk’un eserlerinin uzun vadeli devamlılığı açısından önemli bir teknik konudur. Bakır, pirinç ve demirin farklı oksidasyon davranışları; patina, yüzey temizliği, nem kontrolü ve fiziksel muhafaza yöntemlerini doğrudan etkilemektedir. Eserlerin sergileme ve depolama koşulları, yüzey karakterinin ve çekiç izlerinin korunmasında belirleyici rol oynamaktadır.

Tuluk’un öğretmenlik, üniversite dersleri, mesleki eğitim buluşmaları ve kültürel miras projeleri, metal sanatının aktarımını geniş bir toplumsal çerçeveye taşımaktadır. Eser korpusu, eğitim ağı ve kent belleği çalışmaları birlikte değerlendirildiğinde, Hasan Tuluk’un pratiği metal işçiliği ile kültürel miras pedagojisini birleştiren bütüncül bir model oluşturmaktadır.