Yusuf BayyiğitAES-AR-U-000021
Profile dön
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
01
AES ARAŞTIRMA RAPORLARI

Yusuf Bayyiğit

Araştırma Raporu

BELGE KÜNYESİ

PROFİL AES IDAES-U-000021
BELGE KODUAES-AR-U-000021
YAYIN TARİHİ06.10.2026
SÜRÜM3.5.0-GOLD-MIGRATED-v2
LİSANSCC BY-NC 4.0
KAYNAK PROFİLhttps://altinelsanatlari.org/master/yusuf-bayyigit/
GÜNCEL AES PROFİLİAyrıntılı profil, güncel kaynakça ve veri kayıtlarıhttps://altinelsanatlari.org/master/yusuf-bayyigit/
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
02
C

BELGE KÜNYESİ VE ATIF

APA 7 · ÖNERİLEN ATIF

Özkan, İ. F., Ilıcak Aydınalp, Ş. G., & Savaş, S.. (2026). Yusuf Bayyiğit: Araştırma raporu [AES-AR-U-000021]. AES Altın El Sanatları Dijital Müze ve Arşiv Sistemi. https://altinelsanatlari.org/master/yusuf-bayyigit/arastirma-raporu/

YAZARLARÖzkan, İ. F., Ilıcak Aydınalp, Ş. G., & Savaş, S.
PLATFORMAES Altın El Sanatları Dijital Müze ve Arşiv Sistemi
BELGE KODUAES-AR-U-000021
KAYNAK PROFİLhttps://altinelsanatlari.org/master/yusuf-bayyigit/
BELGE URLhttps://altinelsanatlari.org/master/yusuf-bayyigit/arastirma-raporu/
LİSANSCC BY-NC 4.0

Bu belge, AES profilinin yayımlanmış/taslak anlık görüntüsünden üretilen türetilmiş akademik çıktıdır. Atıf yapılırken yukarıdaki belge kodu ve kalıcı çıktı URL’si kullanılmalıdır.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
03
00

İÇİNDEKİLER

  1. 01Araştırma Özeti ve Veri Kapsamı
  2. 02Biyografi
  3. 03Eğitim ve Usta-Çırak Süreci
  4. 04Ustalık Alanları
  5. 05Teknik Repertuar
  6. 06Malzemeler ve Araçlar
  7. 07Üslup ve Estetik Dil
  8. 08Eserler / AES Korpusu
  9. 09Motif Repertuarı
  10. 10Sergiler
  11. 11Ödüller ve Kurumsal Kayıtlar
  12. 12Gelenek Aktarımı
  13. 13Atölyeler ve Öğretim
  14. 14Coğrafi Ağ
  15. 15Uluslararası Etki ve Aktarım Ağı
  16. 16Medya, Sözlü Tarih ve Kamusal Görünürlük
  17. 17Miras ve Etki
  18. 18Kronoloji
  19. 19Araştırma Boşlukları
  20. 20Araştırma Bulguları
  21. 21Araştırma Boşlukları
  22. 22Kaynakça
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
04
01

ARAŞTIRMA ÖZETİ VE VERİ KAPSAMI

1964 Adıyaman doğumlu, Malatya merkezli sıcak demir ustası. Dört kuşaklık aile demirciliğini sürdürmekte; özellikle farklı çeliklerin katmanlanıp ocak kaynağıyla birleştirildiği Damascus/pattern-welded çelik, Türk burgusu, kılıç, bıçak ve özel metal tasarımlarıyla tanınmaktadır. 2024 yılında Türkiye Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri’ne 02.0091 numarasıyla alınmıştır.

18Dolu bölüm
19Kaynak
88Araştırma bulgusu
136Kanıt kaydı
29İlişki
4Araştırma analizi
5Korpus kaydı
18Medya
4Açık araştırma boşluğu
Kayıt türüUsta
Birincil dilTR
AraştırmaDoğrulandı
Sürüm3.5.0-GOLD-MIGRATED-v2
Son inceleme20.09.2026
Kaynak19
İlişkili kayıt29
Araştırma analizi4
VERİ VE YÖNTEM NOTU

Rapor; profilin kanonik metin bölümleri, yapılandırılmış medya kayıtları, korpus gözlemleri, kaynak-kanıt-bulgu zinciri ve ilişkisel AES verilerinden otomatik olarak derlenmektedir. Otomatik derleme, kaynakların eleştirel değerlendirilmesinin veya editöryal/akademik hakemliğin yerine geçmez; raporun kapsamı profil verisinin doluluk düzeyiyle sınırlıdır.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
05
02

Biyografi

Yusuf Bayyiğit 1964 yılında Adıyaman’da doğmuş, çocukluk döneminde ailesiyle Malatya’ya yerleşmiştir. Sıcak demircilikle ilkokul yıllarında tanışmış; babası, amcası ve dedesinin birlikte çalıştığı aile atölyesinde mesleğin gündelik işlerinden başlayarak üretim sürecine katılmıştır. Ailesinde en az dört kuşaktır sürdürülen demircilik geleneği, Bayyiğit’in mesleki kimliğinin temelini oluşturmuştur. İlk dönem repertuvarı tarım ve gündelik kullanım için balta, tahra, orak, çapa ve saban demiri gibi işlevsel ürünler üzerinde biçimlenmiştir. Uzun süreli sıcak demircilik deneyiminin ardından katmanlı Damascus çeliği, kılıç, bıçak ve özel tasarım metal nesneler üzerine yoğunlaşmıştır. Çalışmalarını Malatya’da sürdürmekte; geleneksel üretim bilgisini yeni tasarım arayışları, kamusal gösterimler ve eğitim etkinlikleriyle birlikte yürütmektedir. 2024 yılında Sıcak Demir Geleneği alanında Türkiye Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri’ne 02.0091 numarasıyla alınmıştır.

03

Eğitim ve Usta-Çırak Süreci

Bayyiğit’in mesleki eğitimi kurumsal bir sanat okulundan çok aile atölyesindeki usta-çırak düzeni içinde gelişmiştir. Çocukluk yıllarında babası, amcası ve dedesinin yanında çalışmış; önce atölye düzeni ve yardımcı işler, ardından sıcak demirin yönetimi, ocak kullanımı, örs üzerinde dövme ve el aleti üretimi gibi aşamalara geçmiştir. Kendi anlatımında bu süreç yalnız teknik beceri aktarımı olarak değil, ahilik geleneğiyle ilişkilendirilen meslek ahlakı, çalışma disiplini ve sorumluluk eğitimi olarak da tanımlanmaktadır. Akademik kayıtlarda çıraklık, kalfalık ve ustalık aşamalarının aile büyüklerinin deneyimlerinden yararlanılarak edinildiği belirtilmektedir. İlkokul düzeyindeki örgün eğitim sonrasında mesleki öğrenme atölyede yoğunlaşmıştır. Bu yetişme modeli, sıcaklık ve renk okuma, vuruş zamanlaması, malzeme davranışı ve ocak kaynağı gibi yazılı talimatla bütünüyle aktarılamayan örtük bilgilerin uzun süreli gözlem ve tekrar yoluyla edinilmesine dayanmaktadır.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
06
04

Ustalık Alanları

Yusuf Bayyiğit’in ana ustalık alanı sıcak demircilik ve kesici alet üretimidir. Bu alan, demirin ve çeliğin ocakta ısıtılması, örs üzerinde dövülmesi, ocak kaynağıyla birleştirilmesi ve işlevsel forma dönüştürülmesine dayanan uzun süreli atölye bilgisini kapsamaktadır. Aile atölyesinde tarım aletleriyle başlayan üretim pratiği; balta, tahra, orak, çapa ve saban demiri gibi gündelik kullanım nesnelerinden bıçak, nacak ve özel tasarım kesici aletlere kadar genişlemiştir.

İkincil ustalık alanını geleneksel silah ve donanım yapımı oluşturmaktadır. Bayyiğit’in kılıç, hançer ve bıçak üretimi; biçimlendirme, ağız oluşturma, ısıl işlem ve yüzey bitirme süreçlerinin yanı sıra tarihsel savaş aleti formlarının yeniden üretimini de içermektedir. 2021 tarihli sergi kayıtlarında katmanlı çelikten savaş aletleri ve tarihsel kılıç replikalarının kamusal olarak sunulduğu belgelenmektedir. Bu üretim hattı, sıcak demircilik bilgisinin geleneksel silah ve donanım yapımıyla kesiştiği ayrı bir uygulama alanı oluşturmaktadır.

Uzmanlık alanı ise farklı karbon özelliklerine sahip çeliklerin katmanlanması, ocak kaynağıyla tek blok hâline getirilmesi, yeniden kesilip istiflenmesi ve kontrollü biçimde burulmasıyla desen oluşturan katmanlı Damascus çeliği ile Türk burgusu tekniğidir. Bayyiğit’in uygulaması metalurji literatüründe pattern-welded, yani katmanların dövme kaynağıyla birleştirildiği çelik ailesi içinde değerlendirilmektedir. Tarihsel wootz Damascus ise pota çeliği ve farklı bir mikroyapısal desen oluşumuna dayandığından ayrı tutulmaktadır.

05

Teknik Repertuar

Bayyiğit’in teknik repertuvarının merkezinde sıcak dövme ve ocak kaynağı bulunmaktadır. Farklı karbon özelliklerine sahip çelik levhalar katmanlanmakta, kömür veya odun ocağında kaynak sıcaklığına yaklaştırılmakta ve örs üzerinde çekiç ile balyoz darbeleriyle tek parça hâline getirilmektedir. Katman sayısını artırmak için blok kesilip yeniden istiflenebilmekte; bu işlem desen ve mekanik davranış hedeflerine göre yinelenmektedir. Türk burgusu uygulamasında katmanlı kare çubuk kontrollü biçimde burulmakta, yeniden dövülerek lama hâline getirilmekte ve gerektiğinde parçalanıp farklı yönlerde yeniden birleştirilmektedir. Akademik kayıtlarda en az 50 kat ve 10–20 tur burgu, Bayyiğit’in anlatımında ise 390 kata ulaşan istifler örneklenmektedir. Form verme sonrasında ısıl işlem, yüzey düzeltme ve asitleme yoluyla katman desenleri belirginleştirilmektedir. Ocak sıcaklığının, yüzey temizliğinin, boraks kullanımının ve vuruş ritminin doğru yönetilmesi, başarılı ocak kaynağının temel koşulları arasında yer almaktadır.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
07
06

Malzemeler ve Araçlar

Üretimde temel malzemeyi farklı karbon ve sertlik özelliklerine sahip çelikler oluşturmaktadır. Katmanlı Damascus uygulamasında daha sert, yüksek karbonlu bir çelik ile daha yumuşak karakterli ikinci bir çeliğin birlikte kullanılması, hem ocak kaynağı sürecinin hem de yüzeyde ortaya çıkan katman farklarının temelini oluşturmaktadır. Ocak kaynağını kolaylaştırmak ve oksitlenmeyi sınırlamak amacıyla boraks kullanımı akademik teknik kayıtlarda yer almaktadır. Yakıt olarak kömür ve odun ocağı geleneği belgelenmiştir. Bayyiğit’in araç repertuvarında demirci ocağı, örs, farklı ağırlıklarda çekiç ve balyozlar ile kızgın parçayı taşımaya yarayan maşalar öne çıkmaktadır. Bu araçlar yalnız biçim verme amacıyla değil, malzemeyi kaynak sıcaklığında birleştirme ve katman yönünü denetleme amacıyla da kullanılmaktadır. Ustanın geleneksel yöntem vurgusu, elektrik dışındaki teknolojik donanımı sınırlı tutma ve temel işlemleri el becerisiyle sürdürme tercihine dayanmaktadır.

Dövülebilir demir.
Dövülebilir demir

Dövülebilir demir malzemesi.

Karbon çeliği.
Karbon çeliği

Karbon çeliği malzemesi.

Yay / makas çeliği.
Yay / makas çeliği

Yay / makas çeliği malzemesi.

Boynuz.
Boynuz

Boynuz malzemesi.

Şimşir.
Şimşir

Şimşir malzemesi.

Ceviz.
Ceviz

Ceviz malzemesi.

Odun kömürü.
Odun kömürü

Odun kömürü malzemesi.

Demirci ocağı.
Demirci ocağı

Demirci ocağı aracı.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
08
07

Üslup ve Estetik Dil

Bayyiğit’in estetik dili, yüzeye sonradan eklenen bezemeden çok üretim sürecinin metal içinde bıraktığı katman izlerine dayanmaktadır. Farklı çeliklerin katlanması, kesilmesi, yeniden istiflenmesi ve burulması sonucunda oluşan çizgisel örüntüler her parçada farklılaşmaktadır. Türk burgusu, merdiven/piramit benzeri yönlenmeler ve çapraz-eğik bantlar, usta tarafından denetlenen fakat dövme sürecinin fiziksel değişkenleri nedeniyle bütünüyle tekrarlanamayan görsel sonuçlar üretmektedir. Asitleme, bu iç yapısal farkları yüzeyde görünür hâle getiren son aşamalardan biridir. Bayyiğit uzun süreli işlevsel demircilik deneyimini zamanla heykelsi ve tasarımsal nesnelere taşımış; kılıç ve bıçak gibi tarihsel formları malzemenin desen potansiyeliyle yeniden yorumlamıştır. Bu yaklaşımda işlev, yüzey örüntüsü, metalin ağırlığı ve el dövmesinin izleri aynı nesnenin biçimsel karakterini birlikte belirlemektedir.

08

Eserler / AES Korpusu

Bayyiğit’in üretim korpusu geleneksel sıcak demircilik ürünleri ile katmanlı çelikten geliştirdiği kesici alet ve sanatsal nesneleri birlikte içermektedir. Aile atölyesinin tarihsel repertuvarında balta, tahra, orak, çapa ve saban demiri gibi tarımsal el aletleri yer almaktadır. Bayyiğit’in kişisel üretiminde kılıç, hançer, bıçak ve nacak öne çıkmakta; bunların yanında özel sipariş metal tasarımlar, Damascus lama/blokları, minyatür savunma aletleri ve takı ölçeğinde yüzük-kolye gibi küçük metal nesneler de üretilmektedir. Bazı katmanlı çelik lamalar başka bıçak ustalarına hammadde olarak verilmekte, böylece üretim yalnız tamamlanmış nesneyle sınırlı kalmamaktadır. 2021 tarihli Geçmişin İzinde Damascus sergisi, katmanlı çelikten üretilen savaş aletleri ile özgün tasarım nesnelerini birlikte görünür kılan önemli bir kamusal korpus sunmuştur. Arslantepe bağlamında tarihsel kılıç replikaları üretildiği de yerel kurumsal kayıtlarda belirtilmektedir.

09

Motif Repertuarı

Bayyiğit’in üretiminde geleneksel yüzey bezemesi anlamındaki motif repertuvarından çok, katmanlı çeliğin üretim sürecinden doğan örüntüler belirleyicidir. Türk burgusu olarak adlandırılan burulmuş katman düzeni, katmanların yön değiştirmesiyle oluşan dalgalı bantlar, merdiven veya piramit etkisi veren kesme-istifleme düzenleri ve eğik-çapraz çizgiler başlıca görsel yapılardır. Bu biçimler boyama, kakma ya da gravür gibi ayrı bir bezeme işlemiyle uygulanmamakta; farklı çelik tabakalarının dövme kaynağı, burgu, kesme ve yeniden birleştirme aşamalarında malzemenin içinde oluşmaktadır. Asitleme sonrasında çelikler arasındaki ton ve yapı farkları belirginleşerek örüntüyü görünür kılmaktadır. Bu nedenle profilde görsel motif ilişkileri yapay biçimde çoğaltılmamış; repertuvar, doğrudan belgelenmiş işlem kaynaklı desenler üzerinden tanımlanmıştır.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
09
10

Sergiler

Bayyiğit’in belgelenmiş kamusal sunumları içinde 10–14 Aralık 2021 tarihlerinde Malatya’daki Taşhoran Kültür ve Sanat Merkezi’nde düzenlenen Geçmişin İzinde Damascus sergisi öne çıkmaktadır. Sergi, geleneksel sıcak demircilik bilgisinin katmanlı çelik ve özgün metal tasarımlarla nasıl genişletildiğini bir arada göstermiştir. Kılıç, bıçak ve benzeri kesici aletlerin yanı sıra özgün biçim arayışları taşıyan metal nesneler sergide izleyiciyle buluşmuştur. Açılış etkinliğinde Bayyiğit eserlerinin üretim mantığını ve Damascus yüzey desenlerinin her nesnede farklılaşan karakterini aktarmıştır. Sergi kaydı, ustanın üretimini yalnız atölye ve sipariş çevresinde değil, kültür-sanat mekânında nesne, teknik ve anlatı bütünlüğü içinde sunduğunu göstermektedir.

11

Ödüller ve Kurumsal Kayıtlar

Bayyiğit’in kurumsal görünürlüğü, geleneksel demirciliğin somut olmayan kültürel miras taşıyıcılığı kapsamında belgelenmesiyle güçlenmiştir. 2019 yılı kayıtlarında Demircilik alanında Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Sanatçı Tanıtma Kartı sürecinde yer almakta; Kültür ve Turizm Bakanlığı Metal İşleri sanatçı arşivinde YB2019.0452 numarasıyla Malatya’dan demircilik icracısı olarak kaydedilmektedir. Bu iki kayıt, ustanın mesleki pratiğinin ulusal kültürel miras sistemi içinde kişi bazında tanımlandığı erken kurumsal eşikleri oluşturmaktadır.

2024 yılında Sıcak Demir Geleneği alanında Türkiye Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri’ne 02.0091 numarasıyla alınması, bu kurumsal tanınmanın en belirgin aşamasıdır. Resmî profil, dört kuşaklık aile demirciliğinin sürdürülmesini, geleneksel sıcak demir işleme bilgisinin katmanlı Şam/Damascus çeliği uygulamalarıyla devam ettirilmesini ve çırak yetiştirme faaliyetlerini envantere alınma gerekçeleri arasında görünür kılmaktadır. Böylece değerlendirme yalnız tekil eserlerin estetik niteliğine değil, teknik bilginin sürekliliği ve kuşaklar arası aktarım kapasitesine dayanmaktadır.

Yaşayan İnsan Hazineleri ödülü aynı yıl düzenlenen törende Bayyiğit’e takdim edilmiştir. Sanatçı tanıtma kartı, Metal İşleri arşiv kaydı ve Yaşayan İnsan Hazineleri envanteri birlikte değerlendirildiğinde, Bayyiğit’in kurumsal kayıt çizgisi yerel bir atölye ustalığından ulusal miras taşıyıcılığı statüsüne uzanan süreklilik göstermektedir.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
10
12

Gelenek Aktarımı

Bayyiğit’in aktarım ağı hem aile içi öğrenme hem de kendi yetiştirdiği çırak ve kalfalar üzerinden izlenebilmektedir. Mesleği babası, amcası ve dedesinden öğrenmiş; önceki kuşakların sıcak demircilik ve Şam çeliği bilgisini kendi uygulamalarıyla geliştirmiştir. 2021 tarihli kişi-özel akademik kayıtta kardeşi Aydın Bayyiğit’in yaklaşık otuz yıl onunla birlikte çalıştığı, Damascus çeliği yapabildiği ve sıcak demirciliği kendi adına sürdürdüğü belirtilmektedir. Yahya Demirci’nin 1988–1996 yılları arasında sekiz yıl yetiştirildiği ve Malatya’da sıcak demirciliğe devam ettiği kaydedilmiştir. Ramazan Boyun ve Matem Karabulut da Bayyiğit’ten meslek öğrenen kişiler arasında adlarıyla belgelenmiş, ancak daha sonra başka meslek alanlarına yönelmişlerdir. Güncel resmî kayıtlar Bayyiğit’in çırak yetiştirmeyi sürdürdüğünü belirtmekte; 2026 tarihli söyleşi ise usta yetiştirmeyi uzun süreli teorik ve pratik bir süreç olarak gördüğünü ve yeni bir aktarım modeli kurmaya çalıştığını göstermektedir.

13

Atölyeler ve Öğretim

Bayyiğit’in öğretim pratiği geleneksel atölye düzeninden kamusal eğitim etkinliklerine doğru genişlemiştir. Çocukluk eğitimini Malatya’daki aile demirci atölyesinde almış; daha sonraki yıllarda üretimini sanayi atölyesi ve Sanat Sokağı’ndaki çalışma mekânlarında sürdürmüştür. Sanat Sokağı’ndaki atölye, üretimin ziyaretçiyle karşılaştığı ve teknik sürecin gösterilebildiği bir aktarım alanı niteliği taşımaktadır. 2025 yılında Şehit Kemal Özalper Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerine deneyimlerini aktarmış ve öğrenciler ustanın iş yerini ziyaret etmiştir. 2026 tarihli röportajda farklı meslek liselerinde seminerler verdiğini, sıcak demircilik ve Damascus yapımının tarihsel ve pratik boyutlarını gençlere anlattığını belirtmektedir. Bayyiğit ayrıca, bu bilgi alanının mesleki eğitim içinde seçmeli ders veya uygulamalı programlarla desteklenmesini savunmaktadır.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
11
14

Coğrafi Ağ

Bayyiğit’in yaşam ve üretim coğrafyası Adıyaman ile Malatya arasında kurulmaktadır. 1964 yılında Adıyaman’da, ayrıntılı sözlü tarih kaydına göre Gerger ilçesinin Güzelsu köyünde doğmuş; yaklaşık altı-yedi yaşlarında ailesiyle Malatya’ya yerleşmiştir. Mesleki hafızanın ana mekânı Malatya’daki aile demirci atölyesi ve Bakırcılar Çarşısı çevresidir. Daha sonraki üretim kayıtlarında Özhan Sanayi Sitesi ile Sanat Sokağı’ndaki atölyeler öne çıkmaktadır. Taşhoran Kültür ve Sanat Merkezi 2021 sergisinin kamusal sunum mekânı olmuş; meslek liseleri ise son dönemde aktarım ağının yeni noktalarını oluşturmuştur. Ürün dolaşımı Malatya’nın dışına taşmış, Türkiye’nin farklı illerindeki kullanıcı ve bıçak ustalarıyla ticari/mesleki bağlar kurulmuştur.

AES coğrafi dağılım haritası
Türkiye
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
12
15

Uluslararası Etki ve Aktarım Ağı

Bayyiğit’in uluslararası görünürlüğü öncelikle atölye üretiminin sipariş ve ürün dolaşımı üzerinden genişlemesiyle belgelenmektedir. 2021 tarihli doğrudan röportajlarda katmanlı Damascus çeliğinden üretilen şef bıçaklarının Almanya, Birleşik Krallık ve Avusturya’ya gönderildiği belirtilmektedir. Bu dolaşım, seri üretimden ziyade el işçiliğine dayalı özel sipariş modeli üzerinden gerçekleşmekte; her parçada katman sayısı, burgu düzeni ve yüzey deseninin değişmesi ürünleri standart endüstriyel bıçaklardan ayırmaktadır.

Uluslararası erişimin teknik zemini, pattern-welded Damascus üretiminin küresel bladesmithing ve özel bıçakçılık alanında ortak bir teknik sözlüğe sahip olmasıdır. Bayyiğit’in sıcak dövme, ocak kaynağı, katmanlama ve Türk burgusu üzerinden geliştirdiği üretim, yabancı alıcıların tanıdığı Damascus/pattern-welded sınıfıyla ilişki kurarken yerel usta-çırak bilgisini ve el dövmesi karakterini korumaktadır. Türkiye içinde en az 75 ile ulaşan müşteri ağı da bu dolaşımın ulusal ölçekte geniş bir karşılığının bulunduğunu göstermektedir.

Mevcut kayıtlar yurt dışı ürün gönderimlerini açık biçimde doğrulamakla birlikte, yabancı müze koleksiyonu, kurumsal sergi veya uzun süreli uluslararası öğretim programı için henüz bütüncül bir liste sunmamaktadır. Bu nedenle profilin uluslararası etki bölümü doğrulanmış ihracat ve özel sipariş dolaşımıyla sınırlandırılmakta; aktarım boyutu ise Bayyiğit’in teknik bilgisinin ürünler ve mesleki ağlar aracılığıyla sınır aşan dolaşıma girmesi üzerinden ele alınmaktadır.

16

Medya, Sözlü Tarih ve Kamusal Görünürlük

Bayyiğit’in mesleki birikimi, akademik görüşme, haber söyleşisi, belgesel üretimi ve eğitim etkinlikleri üzerinden geniş bir sözlü tarih ve kamusal görünürlük katmanı oluşturmaktadır. Yusuf Parlak’ın 2022 tarihli çalışması, 15 Eylül 2021’de gerçekleştirilen kişi-özel görüşmeyi yayımlayarak sıcak demircilik, katmanlı Damascus üretimi, Türk burgusu, atölye düzeni ve yetiştirilen ustalar hakkında ayrıntılı bir birincil anlatı sunmaktadır. Bu kayıt, teknik üretim bilgisini biyografik aktarım zinciriyle birlikte belgeleyen profilin temel akademik sözlü tarih kaynağıdır.

2021 ve 2024 tarihli Anadolu Ajansı söyleşileri, ustanın üretim pratiğini farklı dönemlerde kendi anlatımıyla izlemeye imkân vermektedir. 2021 kaydı Damascus çeliği, özel siparişler, yurt dışı gönderimler ve film-dizi yapımları için üretilen metal nesneler üzerinde yoğunlaşırken; 2024 kaydı Yaşayan İnsan Hazinesi seçimi, çocuklukta başlayan demircilik deneyimi ve son yirmi yıldaki sanatsal yönelimi öne çıkarmaktadır. 2024 tarihli uzun röportaj ise Gerger/Güzelsu’dan Malatya’ya uzanan yaşam öyküsünü, aile atölyesini, çalışma disiplinini ve Damascus’a yönelişin gerekçelerini daha ayrıntılı biçimde kaydetmektedir.

Görsel-işitsel belgeleme boyutunda Maltepe Üniversitesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü tarafından Bayyiğit’in yaşamı ve Damascus çalışmalarını konu alan kısa bir belgesel üretildiği; yapımın Malatya Altın Kayısı ve Gaziantep Zeugma film festivallerinde gösterildiği akademik kaynakta belirtilmektedir. Kamusal aktarım günümüzde eğitim etkinlikleriyle de sürmektedir: 2025 yılında meslek lisesi öğrencileriyle gerçekleştirilen buluşma ve atölye ziyareti, 2026 tarihli çıraklık ve geleneksel zanaat aktarım projesi söyleşisi, ustanın kamusal görünürlüğünü teknik öğretim ve genç kuşaklarla doğrudan temas üzerinden genişletmektedir.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
13
17

Miras ve Etki

Bayyiğit’in mirası, dört kuşaklık sıcak demircilik bilgisini yalnız koruyan değil, onu yeni ürün, tasarım ve eğitim bağlamlarına taşıyan bir aktarım pratiğinde ortaya çıkmaktadır. Aileden devralınan tarım aleti ve gündelik demir üretimi bilgisi, katmanlı Damascus çeliği ve Türk burgusu gibi tekniklerle kesici alet ve sanatsal nesne üretimine genişletilmiştir. Bu dönüşüm, geleneksel zanaatın sabit bir biçim repertuvarı olarak değil, malzeme bilgisi ve el becerisinin yeni kullanım alanlarına uyarlanması olarak sürdürülmesini sağlamıştır. Aydın Bayyiğit ve Yahya Demirci gibi üretime devam eden isimlerin belgelenmesi, aktarımın kişi düzeyinde izlenebildiğini göstermektedir. Buna karşılık Bayyiğit’in kendi anlatıları günümüzde uzun süreli çıraklık ilişkisinin zayıfladığını vurgulamaktadır. Meslek liseleri, uygulamalı kurslar ve kurumsal aktarım projeleri bu nedenle mirasın gelecek kuşaklara taşınmasında tamamlayıcı kanallar olarak öne çıkmaktadır.

18

Kronoloji

1964: Adıyaman’da doğdu; sözlü tarih kayıtlarında doğum yeri Gerger/Güzelsu olarak ayrıntılandırılmaktadır. Yaklaşık 1970–1972: ailesiyle Malatya’ya yerleşti ve ilkokul yıllarında aile atölyesinde sıcak demirciliğe başladı. 1988–1996: Yahya Demirci’nin sekiz yıllık yetişme dönemi kaydedildi. Yaklaşık 2000’lerden itibaren: uzun süreli sıcak demircilik deneyimi içinde katmanlı Damascus çeliği ve sanatsal metal üretimine daha yoğun biçimde yöneldi. 2017: atölye pratiği minyatür savunma aletleri ve sanat üretimi bağlamında yerel basında belgelendi. 2019: Kültür ve Turizm Bakanlığı sanatçı kayıtlarında Demircilik alanında yer aldı ve Metal İşleri arşivinde YB2019.0452 numarasıyla kaydedildi. 10–14 Aralık 2021: Geçmişin İzinde Damascus sergisi düzenlendi. 2022: Yusuf Parlak’ın kişi-özel akademik çalışması yayımlandı. 2024: Sıcak Demir Geleneği alanında 02.0091 numarasıyla Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri’ne alındı. 2025–2026: meslek lisesi etkinlikleri ve yeni çıraklık aktarım projeleriyle eğitim faaliyetleri sürdü.

19

Araştırma Boşlukları

Profilin geliştirilmesinde ilk öncelik, Bayyiğit’in geniş üretim repertuvarının tekil eser kayıtlarıyla sistematik biçimde eşleştirilmesidir. Kılıç, bıçak, hançer, nacak, tarım aletleri, küçük metal nesneler ve katmanlı Damascus lamalarının tarih, ölçü, kullanılan çelik kombinasyonu, teknik süreç, güncel sahiplik ve görsel kayıt bilgilerinin atölye envanteri ile sergi ve koleksiyon kayıtları üzerinden bütünleştirilmesi eser korpusunu güçlendirecektir.

İkinci araştırma hattı aktarım ve metalurjik doğrulamadır. Aydın Bayyiğit, Yahya Demirci, Ramazan Boyun ve Matem Karabulut kişi bazında belgelenmiş olmakla birlikte, 2021 sonrasında yetiştirilen çırakların adları, eğitim süreleri ve bağımsız üretime devam edip etmedikleri güncellenmelidir. Kullanılan çeliklerin alaşım sınıfları ile katmanlı yapıların mikroyapısı doğrudan numune analiziyle belgelenmelidir. Almanya, Birleşik Krallık ve Avusturya’ya gönderilen ürünlerin eser bazlı provenans kayıtları da uluslararası dolaşımın daha kesin haritalanmasını sağlayacaktır.

AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
14
20

ARAŞTIRMA BULGULARI

bornYear

1964

factual · verified · reviewed
bornAt

Adıyaman

factual · verified · reviewed
bornAtDetailed

Adıyaman / Gerger / Güzelsu

factual · high · reviewed
movedTo

Malatya — yaklaşık 6–7 yaş

factual · high · reviewed
beganPractice

Sıcak demirciliğe yaklaşık 7–9 yaşlarında başladı

factual · high · reviewed
familyTradition

Dört kuşaklık sıcak demircilik geleneğinin mensubudur

factual · verified · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
15
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

educationLevel

İlkokul düzeyinde örgün eğitim; mesleki eğitim aile atölyesinde yoğunlaştı

factual · high · reviewed
learnedFrom

Babası

factual · verified · reviewed
learnedFrom

Amcası

factual · verified · reviewed
learnedFrom

Dedesi

factual · verified · reviewed
learnedFrom

Büyükdede kuşağı

factual · high · reviewed
apprenticeshipModel

Çıraklık–kalfalık–ustalık aşamalarını aile atölyesinde yaşayarak öğrendi

factual · high · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
16
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

transmissionEthos

Meslek ahlakını Ahi Evran/ahilik geleneğiyle ilişkilendirilen nasihat ve uygulama yoluyla öğrendi

factual · high · reviewed
practicesCraft

Demircilik ve Kesici Alet Ustalıkları

factual · verified · reviewed
specializesIn

Sıcak demircilik içinde katmanlı pattern-welded Damascus çeliği ve Türk burgusu

factual · verified · reviewed
technicalClassification

Bayyiğit’in katmanlı güncel Damascus uygulaması forge-welded/pattern-welded çelik ailesindedir

factual · high · reviewed
distinguishedFrom

Tarihsel wootz Damascus, pota çeliği ve farklı mikroyapısal desen oluşumuyla ayrılır

factual · verified · reviewed
usesTechnique

Sıcak dövme

factual · verified · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
17
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

usesTechnique

Ocak kaynağı / forge welding

factual · verified · reviewed
usesTechnique

Farklı çelikleri katmanlama ve istifleme

factual · verified · reviewed
usesTechnique

Kesip yeniden istifleme / kat sayısını çoğaltma

factual · high · reviewed
usesTechnique

Türk burgusu

factual · verified · reviewed
usesTechnique

Kontrollü burma (10–20 tur örneği)

factual · high · reviewed
usesTechnique

En az 50 kat üzerinden burgu uygulaması

factual · high · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
18
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

usesTechnique

390 katlı istif örneği

factual · medium · reviewed
usesTechnique

Isıl işlem

factual · high · reviewed
usesTechnique

Asitle desen belirginleştirme

factual · high · reviewed
usesTechnique

Yüzeyde kesikler ve yön değiştirerek desen oluşturma

factual · high · reviewed
processControl

Ocak sıcaklığı ve çekiç vuruş zamanlaması başarılı kaynağın kritik değişkenleridir

factual · high · reviewed
usesMaterial

Yüksek karbonlu / daha sert çelik

factual · high · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
19
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

usesMaterial

Daha yumuşak karakterli ikinci çelik

factual · high · reviewed
usesMaterial

Boraks

factual · high · reviewed
usesMaterial

Kömür / odun yakıtı

factual · high · reviewed
usesTool

Demirci ocağı

factual · verified · reviewed
usesTool

Örs

factual · verified · reviewed
usesTool

Çekiç

factual · verified · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
20
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

usesTool

Balyoz

factual · verified · reviewed
usesTool

Maşa

factual · high · reviewed
aestheticFeature

Katmanlı çelik yüzeyinde birbirini tekrar etmeyen desenler

factual · high · reviewed
aestheticFeature

Türk burgusu kaynaklı dalgalı/burulmuş katman düzeni

factual · high · reviewed
aestheticFeature

Merdiven/piramit ve eğik-çapraz katman yönlenmeleri

factual · medium · reviewed
aestheticApproach

İşlevsel sıcak demirciliği heykelsi ve tasarımsal metal nesnelere genişletme

factual · high · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
21
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

producesObjectType

Kılıç

factual · verified · reviewed
producesObjectType

Hançer

factual · verified · reviewed
producesObjectType

Bıçak

factual · verified · reviewed
producesObjectType

Nacak

factual · high · reviewed
producesObjectType

Balta

factual · high · reviewed
producesObjectType

Tahra

factual · high · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
22
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

producesObjectType

Orak

factual · high · reviewed
producesObjectType

Çapa

factual · high · reviewed
producesObjectType

Saban demiri

factual · high · reviewed
producesObjectType

Katmanlı Damascus lama / yarı mamul çelik

factual · high · reviewed
producesObjectType

Yüzük ve kolye gibi küçük metal takılar

factual · medium · reviewed
producesObjectType

Minyatür savunma aletleri

factual · medium · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
23
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

producesObjectType

Özel tasarım metal nesneler

factual · verified · reviewed
replicaProduction

Arslantepe bağlamı için tarihsel kılıç replikaları

factual · medium · reviewed
exhibitionRecord

Geçmişin İzinde Damascus — Taşhoran Kültür ve Sanat Merkezi — 10–14 Aralık 2021

factual · verified · reviewed
institutionalRecord

Demircilik alanında Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Sanatçı Tanıtma Kartı kaydı

factual · high · reviewed
archiveRecord

Metal İşleri arşivi — YB2019.0452 — Demircilik — Malatya

factual · verified · reviewed
receivedAward

Türkiye Yaşayan İnsan Hazineleri — 02.0091 — 2024

factual · verified · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
24
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

awardPresentation

Yaşayan İnsan Hazineleri ödülü 2024 töreninde takdim edildi

factual · verified · reviewed
taughtTo

Aydın Bayyiğit

factual · verified · reviewed
taughtTo

Yahya Demirci

factual · verified · reviewed
taughtTo

Ramazan Boyun

factual · high · reviewed
taughtTo

Matem Karabulut

factual · high · reviewed
ongoingTransmission

Çırak yetiştirmeyi sürdürmektedir

factual · verified · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
25
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

workshop

Malatya Sanat Sokağı atölyesi

factual · verified · reviewed
teachingActivity

2025 Şehit Kemal Özalper MTAL öğrencilerine deneyim aktarımı ve iş yeri ziyareti

factual · verified · reviewed
teachingActivity

Meslek liselerinde seminer ve uygulama aktarımı

factual · high · reviewed
educationProposal

Damascus yapımının mesleki eğitim içinde uygulamalı/seçmeli derslerle aktarılması

factual · high · reviewed
documentedAtPlace

Malatya

factual · verified · reviewed
documentedAtPlace

Adıyaman / Gerger / Güzelsu — doğum coğrafyası

factual · high · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
26
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

exportedTo

Almanya

factual · verified · reviewed
exportedTo

Birleşik Krallık

factual · verified · reviewed
exportedTo

Avusturya

factual · verified · reviewed
domesticReach

Türkiye'nin en az 75 ilinde müşteriler

factual · high · reviewed
mediaRecord

Maltepe Üniversitesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü tarafından yaşamı ve Damascus üretimini konu alan kısa belgesel

factual · high · reviewed
festivalScreening

Kısa belgesel Malatya Altın Kayısı ve Gaziantep Zeugma Film Festivallerinde gösterildi

factual · high · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
27
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

mediaProduction

Tarihî dizi ve film setleri için bıçak, kılıç ve özel ürünler gönderdi

factual · high · reviewed
continuity

Aydın Bayyiğit sıcak demirciliği kendi adına sürdürmektedir

factual · verified · reviewed
continuity

Yahya Demirci Malatya'da sıcak demirciliği sürdürmektedir

factual · verified · reviewed
risk

Uzun süreli çıraklık modelinin zayıflaması aktarım için temel risk olarak tanımlanmaktadır

factual · high · reviewed
revitalization

2026 itibarıyla yeni çıraklık/aktarım projesi geliştirmektedir

factual · high · reviewed
practicesCraft

Geleneksel Silah, Okçuluk, Avcılık ve Donanım Yapım Ustalıkları

factual · verified · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
28
20

ARAŞTIRMA BULGULARI · devam

mediaDocumentation

2021 Anadolu Ajansı söyleşisi üretim süreci, sipariş ağı ve Damascus çeliği çalışmalarını doğrudan usta anlatısıyla belgelemektedir.

factual · verified · reviewed
mediaDocumentation

2024 Anadolu Ajansı söyleşisi Yaşayan İnsan Hazinesi süreci, çocuklukta başlayan demircilik ve son yirmi yıldaki sanatsal yönelimi belgelemektedir.

factual · verified · reviewed
oralHistoryRecord

2024 tarihli uzun söyleşi doğum yeri, Malatya'ya göç, aile atölyesi, mesleğe başlangıç ve Damascus yönelimini ayrıntılı biçimde kaydetmektedir.

factual · high · reviewed
oralHistoryRecord

2026 tarihli söyleşi çıraklık sorunu, meslek liseleriyle etkileşim ve yeni aktarım projesini güncel sözlü tarih verisi olarak belgelemektedir.

factual · high · reviewed
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
29
21

ARAŞTIRMA BOŞLUKLARI

Kılıç, bıçak, hançer, nacak, tarım aleti, takı ve özgün metal tasarımlarının tarih, ölçü, çelik kombinasyonu, teknik, sahiplik ve görsel kayıtlarıyla tam eser korpusu oluşturulabilir mi?works_corpus · high · Atölye envanteri; sergi katalogları; koleksiyon kayıtları; yüksek çözünürlüklü eser fotoğrafları
2021 sonrasında Bayyiğit’in yetiştirdiği çıraklar kimlerdir ve bu kişilerin hangileri sıcak demircilik veya katmanlı çelik üretimini bağımsız olarak sürdürmektedir?transmission_students · high · Atölye kayıtları; meslek lisesi kayıtları; kurs listeleri; doğrudan görüşmeler
Bayyiğit’in kullandığı yüksek ve düşük karbonlu çeliklerin tam alaşım sınıfları, katman kombinasyonları ve ortaya çıkan mikroyapı bağımsız laboratuvar analiziyle belirlenebilir mi?materials_tools · high · Metalurji laboratuvarı; spektrometre/metalografi raporu; numune analizi
Almanya, Birleşik Krallık ve Avusturya’ya gönderilen eserlerin alıcı, tarih, nesne türü ve koleksiyon/provenans bilgileri eser bazında doğrulanabilir mi?international_impact · medium · Sipariş arşivi; ihracat belgeleri; koleksiyon ve alıcı doğrulamaları
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
30
22

KAYNAKÇA

  1. Coşkun, O. (2021, 9 Kasım). 'Damascus' çeliğinden ürettiği bıçak ve kılıçları yurt dışına gönderiyor. Anadolu Ajansı.
  2. Culum, H. (2026, 4 Nisan). Bayyiğit’in projesiyle Malatya’da çıraklık ve geleneksel zanaat canlanacak. Malatya Sonsöz.
  3. Durand-Charre, M. (2014). Did you say Damascus steel, Damascene or damask? In Damascus and pattern-welded steels: Forging blades since the iron age (pp. 47–54). EDP Sciences.
  4. Hürriyet Daily News. (2021, 11 November). Turkish bladesmith makes special swords, knives with 'Damascus steel'.
  5. Malatya Büyükşehir Belediyesi. (2021, 10 Aralık). 'Geçmişin İzinde Damascus' sergisi açıldı.
  6. Malatya Gazete. (2021, 19 Aralık). Şam Çeliği diye bilinen Damascus tekniğinin son ustası.
  7. Malatya Haber. (2025). Çeliğin Ateşle Dansı'nın Büyük Ustası: Yusuf Bayyiğit.
  8. Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2019). Geleneksel El Sanatları.
AES-AR-U-000021AES ARAŞTIRMA RAPORLARIaltinelsanatlari.org
AES · İstanbul Gelişim Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
31
22

KAYNAKÇA · devam

  1. Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2024). Damascus kılıcı ustası Yusuf Bayyiğit ödülünü Cumhurbaşkanının elinden aldı.
  2. Parlak, Y. (2022). Şam (Damascus) çeliği ve Türk burgusu. ICCAC 4th International Congress on Contemporary Art and Craft Congress Book (ss. 24–35). Academic Sharing Platform. ISBN 978-605-73620-2-5.
  3. Perttula, J. (2004). Wootz Damascus steel of ancient orient. Scandinavian Journal of Metallurgy, 33(2), 92–97.
  4. Şehit Kemal Özalper Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi. (2025, 23 Nisan). Demirci Yusuf Usta.
  5. Son Manşet. (2024, 31 Ekim). Dört kuşaklık miras: Damascus. Yusuf Bayyiğit ile röportaj.
  6. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2019). Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Sanatçı Tanıtma Kartı Tespit Kurulları ilan listesi.
  7. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2024). Yusuf Bayyiğit (Sıcak Demir Geleneği). Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri.
  8. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2026). Metal işleri sanatçı arşivi.
22

KAYNAKÇA · devam

  1. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2026). Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri.
  2. Verhoeven, J. D. (2002). Genuine Damascus steel: A type of banded microstructure in hypereutectoid steels. Steel Research, 73(8), 356–365.
  3. Yoldaş, O. (2024, 30 Kasım). Malatyalı demir ustası 'Yaşayan İnsan Hazinesi' olmaktan gurur duyuyor. Anadolu Ajansı.