Ala Boncuk
Dokuma repertuvarında “ala boncuk” adıyla aktarılan, yinelenen küçük geometrik birimler veya eşmerkezli biçimlerle kurulan desen motifidir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Referent-Nötr / Biçimsel
- Repertuvar grupları
- Takı ve Kişisel Eşya Repertuvarı
- Adlandırma
- Geleneksel / Konvansiyonel Adlandırma · Biçimsel Betimleyici Adlandırma
- Gönderge alanları
- Referent Dışı / Referent-Nötr
- Temsil biçimleri
- Geometrize
- Biçimsel özellikler
- Tekrarlı · Bordür Örüntüsü
- Gönderge durumu
- Uygulanamaz / Referent Dışı
Motifin açıklamaları
Tanım
Ala Boncuk, fiziksel bir boncuk nesnesinin birebir resmi olarak değil, geleneksel dokuma terminolojisi içinde adlandırılmış geometrik bir desen birimi olarak değerlendirilir. Varyantlar küçük tekrarlı birimler, zincirsel diziler veya eşmerkezli halkalar biçiminde kurulabilir.
Biçimsel Özellikler
Merkez noktayı çevreleyen geniş eşmerkezli halkalardan oluşan dairesel desen birimi.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Gazipaşa’daki zili, cicim ve sumak heybe, torba ve çuval dokumalarını belgeleyen çalışma, ala boncuk adlandırmasını yerel motif repertuvarı içinde kaydetmektedir. Bu kullanım, adın dokuma deseni olarak yaşayan bölgesel niteliğini göstermektedir.
Anlam ve Bağlam
“Boncuk” sözcüğü nazar ve korunma çağrışımları yaratabilse de Ala Boncuk deseninin anlamı yalnız adından türetilemez. Yorum için yöresel kullanım, nesnenin işlevi ve saha verisi birlikte değerlendirilmelidir.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Aydın, Ö. (2011). Gazipaşa (zili-cicim-sumak) heybe, torba ve çuval dokumaları. Arış, 6, 20–27. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.16 Kaynağı aç
- Ala Boncuk motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.