Ayna
Ayna nesnesini çevre çerçevesi, merkez alanı ve simetrik bezeme düzenleriyle şematikleştiren maddi kültür motifidir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Nesne / Maddi Kültür
- Repertuvar grupları
- Kap, Aydınlatma ve Ev Eşyası Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Maddi Kültür / Artefakt Referenti
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Ayna motifi, aynanın merkezî yüzey ve çevresindeki çerçeve ilişkisini geometrik veya nesneye yaklaşan tasvirlerle kurar. Dokuma örneklerinde sekizgen, baklava ya da madalyon benzeri çevreleme düzenleriyle temsil edilebilir.
Biçimsel Özellikler
Sekizgen bir çerçeve içinde merkez kareyi çevreleyen çok bölmeli, yoğun ve simetrik geometrik düzen.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Şanlıurfa kilim dokumalarına ilişkin araştırmalar ayna adlandırmalı motiflerin yerel dokuma repertuvarında yer aldığını göstermektedir. Anadolu motif literatürü, ayna biçiminin farklı yörelerde değişen varyantlarla kullanıldığını da kaydetmektedir.
Anlam ve Bağlam
Ayna nesnesi gündelik kullanımın yanı sıra kendilik, güzellik veya korunma gibi çağrışımlara açık olabilir. Bu anlamlar yöresel anlatı ve nesne bağlamıyla desteklenmediğinde yalnız olasılık olarak görülmelidir.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Başaran, F. N., & Tağı, S. (2019). Şanlıurfa kilim dokumaları. İKSAD 4. Uluslararası GAP Sosyal Bilimler Kongresi, Şanlıurfa. Kaynağı aç
- Ayna motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
- Erbek, M. (2002). Çatalhöyük’ten günümüze Anadolu motifleri. Kültür Bakanlığı.