AES-MOT-0122 · Motif kaydı

Baldak

Orta Asya dokuma repertuvarlarında “baldak” adıyla belgelenen, nesne kökenli adlandırması ile geometrikleşmiş görünümü birlikte değerlendirilmesi gereken motiftir.

Motifi kütüphane görünümünde aç

Sınıflandırma

Motifin açıklamaları

Tanım

Baldak motifi, Kazak ve Kırgız maddi kültüründe doğancılıkla bağlantılı el desteği/araç adlandırmasıyla ilişkilendirilen ve dokumada köşeli, karşılıklı çıkıntılara sahip bir birime dönüşen motiftir. Nesne referansı belirli etnografik bağlamlarda güçlüdür; bütün tarihsel varyantlara genellenmemelidir.

Biçimsel Özellikler

Ortada daralan bir çekirdek ile iki yana simetrik açılan basamaklı, köşeli birimlerden oluşan yatay düzen.

Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam

Kazak kolan dokumaları üzerine araştırma, baldak adını geleneksel motif repertuvarı içinde kaydeder. Kazakistan ile Anadolu motiflerini karşılaştıran çalışma da baldakı ayrı bir tasarım birimi olarak ele alır; bu nedenle adlandırma ile biçimsel varyant birlikte izlenmelidir.

Anlam ve Bağlam

Motifin doğancılık ve araç kültürüyle ilişkisi kaynak bağlamında değerlidir. Buna karşılık her geometrik baldak varyantının aynı kullanım öyküsünü veya aynı sembolik anlamı taşıdığı ileri sürülemez.

El sanatları

Dokuma ve Yaygı Sanatları

Kayıtla ilişkili kaynaklar

Özkan Tağı, S., & Yerdenova, A. (2019). Geleneksel Kazakistan kolan dokuma motiflerinin yeni tasarımlarda kullanılması. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 12(25), 120–134. https://doi.org/10.12981/mahder.479526 Kaynağı aç
Baldak motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
Dikmen, Ü. (2022). Kazakistan ve Anadolu’da yaygın olarak kullanılan motiflerden yıldız, kuş, koç boynuzu, göz, baldak, bereket, gül, boynuz motiflerinin tasarım açısından benzerlikleri. Turkuaz Uluslararası Türk Dünyası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 183–203. https://doi.org/10.54970/turkuaz.1195075 Kaynağı aç

Altın El Sanatları · Kayıt bilgileri mevcut AES veri kaynaklarından gösterilmektedir.