AES-MOT-0126 · Motif kaydı

Bereket

Dokuma geleneklerinde bereket ve çoğalma düşüncesiyle ilişkilendirilen, tek bir değişmez şekle indirgenemeyen geleneksel motif adlandırmasıdır.

Motifi kütüphane görünümünde aç

Sınıflandırma

Motifin açıklamaları

Tanım

Bereket, belirli bir bitki, hayvan veya geometrik nesnenin doğrudan resmi olarak değil, farklı yörelerde değişebilen biçimlerin aynı semantik ad altında toplanabildiği geleneksel motif kavramı olarak ele alınır. Adından hareketle tek bir görsel referent çıkarılamaz.

Biçimsel Özellikler

Dikey bir eksen üzerinde üstte baklava biçimi ve iki yanda katmanlı, karşılıklı köşeli dallar bulunan simetrik düzen.

Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam

Lâpseki Yörük çul dokumaları üzerinde yürütülen alan çalışması, bereket ve çoğalma grubunun birden fazla motif üzerinden kurulduğunu göstermektedir. Kazakistan ve Anadolu karşılaştırması da “bereket” adını kültürler arası değişebilen tasarım repertuvarı içinde tartışır.

Anlam ve Bağlam

Bereket kavramı doğurganlık, çoğalma ve iyi oluş gibi semantik alanlara bağlanabilir; ancak bu anlamların taşıyıcısı olan biçimler yöre ve nesneye göre değişir. Bu nedenle ad, tek bir biçimin zorunlu anlamı olarak kullanılmamalıdır.

El sanatları

Dokuma ve Yaygı Sanatları

Kayıtla ilişkili kaynaklar

Aksoy, A. (2022). Çanakkale ili Lâpseki ilçesi Yörüklerinin çul dokumalarında görülen bereket ve çoğalma motifleri. International Journal of Troy Art and Design, 2(5), 29–43. Kaynağı aç
Bereket motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
Dikmen, Ü. (2022). Kazakistan ve Anadolu’da yaygın olarak kullanılan motiflerden yıldız, kuş, koç boynuzu, göz, baldak, bereket, gül, boynuz motiflerinin tasarım açısından benzerlikleri. Turkuaz Uluslararası Türk Dünyası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 183–203. https://doi.org/10.54970/turkuaz.1195075 Kaynağı aç

Altın El Sanatları · Kayıt bilgileri mevcut AES veri kaynaklarından gösterilmektedir.