Buğday Başağı
Buğdayın başak formunu tane ve kılçık ritmiyle stilize eden; Anadolu Türk kültüründe tarım, beslenme ve görsel sembolizm arasında belgelenen bitkisel motiftir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Bitkisel / Fitomorfik
- Repertuvar grupları
- Meyve, Tohum ve Tarımsal Ürün Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Bitkisel Referent
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Buğday Başağı motifi, buğday bitkisinin dikey başağını, tane dizilerini ve kılçık/başakçık yapısını ayırt edici öğeler olarak kullanan referanssal bitkisel motiftir.
Biçimsel Özellikler
Görsel temsil ince dikey eksen boyunca karşılıklı ve kademeli dizilen başakçık/tane birimlerinden oluşur; üst uç sivrilir ve iki yanlı ritmik denge belirgindir.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Buğday/başak imgesi Anadolu Türk kültüründe beslenme, ritüel ve görsel temsil ilişkileri üzerinden ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Çalışmalar başağın farklı sanat ve gündelik kültür alanlarına aktarılmış bir görsel unsur olduğunu gösterir.
Anlam ve Bağlam
Buğday/başak bazı bağlamlarda bolluk, bereket, doğum, soy veya uğurla ilişkilendirilir. Bu anlamların tarihsel ve ritüel bağlama bağlı olduğu kabul edilmeli; her nesnede aynı semantik değerin bulunduğu varsayılmamalıdır.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Birol, İ. A., & Derman, F. Ç. (1991). Türk tezyînî sanatlarında motifler. Kubbealtı Neşriyatı. Kaynağı aç
- Denny, W. B. (2004). Iznik: The artistry of Ottoman ceramics. Thames & Hudson. Kaynağı aç
- Atasoy, N., & Raby, J. (1989). Iznik: The pottery of Ottoman Turkey. Alexandria Press. Kaynağı aç
- Altıer, S. (2022). Anadolu Türk kültüründe buğday/başak ve görsel dile aktarımı. Kültür Araştırmaları Dergisi, 12, 30–62. https://doi.org/10.46250/kulturder.1029522 Kaynağı aç