Dama
Eş ölçülü karelerin iki ya da daha fazla değer arasında dönüşümlü yinelenmesiyle oluşan ızgara desenidir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Referent-Nötr / Biçimsel
- Repertuvar grupları
- Baklava ve Dama Repertuvarı
- Adlandırma
- Biçimsel Betimleyici Adlandırma
- Gönderge alanları
- Referent Dışı / Referent-Nötr
- Gönderge durumu
- Uygulanamaz / Referent Dışı
Motifin açıklamaları
Tanım
Dama düzeni, kare modüllerin satır ve sütunlarda dönüşümlü yerleştirilmesine dayanır. Desenin kimliği tek bir kareden değil, karşıt alanların düzenli tekrar ilişkisinden doğar.
Biçimsel Özellikler
Eş boyutlu karelerin satır ve sütunlarda iki değer arasında dönüşümlü tekrarından oluşan düzenli dama ızgarası.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Geometrik bezeme üzerine kurucu ve güncel çalışmalar; daire, çokgen, ızgara, geçme ve yıldız ilişkilerinin tarihsel İslam sanatında sistematik çizim ve konstrüksiyon yöntemleriyle geliştirildiğini göstermektedir. Topkapı Tomarı, geometrik tasarımın tarihsel uygulama bilgisini belgeleyen temel birincil tasarım kaynağıdır.
Anlam ve Bağlam
Bu biçimin kullanıldığı kompozisyonlarda anlam, dönem, teknik, nesne ve eşlik eden öğelere göre değişebilir. Yalnız geometrik şekilden hareketle evrensel bir sembolik anlam çıkarılmamalıdır.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Bonner, J. (2017). Islamic geometric patterns: Their historical development and traditional methods of construction. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0217-7 Kaynağı aç
- Dama motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
- Necipoğlu, G. (1995). The Topkapı Scroll: Geometry and ornament in Islamic architecture. The Getty Center for the History of Art and the Humanities. Kaynağı aç