Deniz Kabuğu
Deniz kabuğu ya da istiridye formunu yelpaze biçimli kaburgalar ve kavisli dış hatla temsil eden doğal nesne motifidir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Doğal Unsur / Çevresel
- Repertuvar grupları
- Su, Dalga ve Suyolu Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Doğal Nesne Referenti
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Deniz kabuğu motifi, özellikle istiridye ve benzeri kabukların yelpaze biçimli açılımını, radyal kaburgalarını ve taraklı dış hattını stilize eder. Mimari bezemede yarım kubbe veya niş yüzeyine uyarlanan kabuksu düzenler de bu biçim ailesine yaklaşır.
Biçimsel Özellikler
Alt merkezden dışa açılan kaburgalar ve taraklı kavisli kenarla oluşturulan yelpaze biçimli kabuk.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Orta Çağ Türk mimarisindeki istiridye biçimleri, mimari yüzey ve nişlerde kullanılan belirgin bir bezeme repertuvarı olarak incelenmiştir. Harput Ulu Camii mihrabının kavsarasında 12. yüzyıla tarihlenen örnek bu kullanımın belgelenmiş örneklerindendir.
Anlam ve Bağlam
Kabuk biçiminin sembolik yorumu yapı, dönem ve ikonografik programa bağlıdır. Denizle ilişki biçimsel kökeni açıklar; buna karşılık yeniden doğuş, koruma veya kutsallık gibi daha özel anlamlar nesne düzeyinde ayrıca gösterilmelidir.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Çakmakoğlu Kuru, A. (2008). İkonografik açıdan Orta Çağ Türk mimarisinde yer alan istiridye motifi. Erdem, 52, 111–124. Kaynağı aç
- Deniz Kabuğu motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.