Altın El Sanatları
AES-MOT-0005 · Motif kaydı

Gül

Gülün katmanlı taç yaprak yapısını ve merkezî açılımını referans alan; Osmanlı tezhip ve kumaşlarında natüralist ya da yarı stilize biçimlerde kullanılan floral motiftir.

Motifi kütüphane görünümünde aç

Gül motifinin AES kanonik temsil görseli.

Sınıflandırma

Koleksiyonlar
Bitkisel / Fitomorfik
Repertuvar grupları
Bahçe ve Çiçek Repertuvarı
Adlandırma
Referanssal / Referent Adlandırması
Gönderge alanları
Bitkisel Referent
Gönderge durumu
Olağan / Gerçek Referent

Motifin açıklamaları

Tanım

Gül motifi, gül çiçeğinin çok katmanlı taç yapraklarını, merkezî açılımını ve gerektiğinde sap-yaprak ilişkisini bezeme diline uyarlayan bitkisel motiftir.

Biçimsel Özellikler

Merkez çevresinde yoğunlaşan ve dışa doğru genişleyen yaprak katmanları belirgindir. Açılmış çiçek radyal, tomurcuk biçimleri ise eksenel düzen gösterebilir.

Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam

XVI. yüzyıl ortalarından itibaren Osmanlı tezhip ve saray kumaşlarında natüralist/yarı stilize çiçek repertuvarının belirgin öğelerinden biri olmuştur.

Anlam ve Bağlam

Gül motifine atfedilen anlamlar farklı tarihsel ve edebî bağlamlarda değişir; bu nedenle anlam, somut kullanım bağlamından bağımsızlaştırılmamalıdır.

El sanatları

Kayıtla ilişkili kaynaklar

  1. Birol, İ. A., & Derman, F. Ç. (1991). Türk tezyînî sanatlarında motifler. Kubbealtı Neşriyatı. Kaynağı aç
  2. Akpınarlı, H. F., & Balkanal, Z. (2012). 16–18. yüzyıllarda İstanbul’da üretilen kumaşlarda bitkisel bezemelerin incelenmesi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 5(10), 179–209. Kaynağı aç
  3. Duran, G. (2018). Osmanlı tezhip sanatında natüralist üslûpta çiçekler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 177–199. Kaynağı aç
  4. Denny, W. B. (2004). Iznik: The artistry of Ottoman ceramics. Thames & Hudson. Kaynağı aç
  5. Uğurlu, S. S., & Turgut, A. Y. (2024). 16. yüzyıl Osmanlı saray kumaşlarında ve tezhip sanatında çiçek sevgisi: Lâle. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 17(47), 1753–1775. https://doi.org/10.12981/mahder.1526008 Kaynağı aç
  6. Atasoy, N., & Raby, J. (1989). Iznik: The pottery of Ottoman Turkey. Alexandria Press. Kaynağı aç
  7. The Metropolitan Museum of Art. (n.d.). Dish with Cypress Tree, Saz Leaves, and Roses (Object no. 66.4.8). https://www.metmuseum.org/art/collection/search/451839 Kaynağı aç

Altın El Sanatları · Kayıt bilgileri mevcut AES veri kaynaklarından gösterilmektedir.