Haç / Çarpı
Haç/çarpı, iki doğrusal eksenin kesişmesiyle oluşan temel geometrik formdur. Kollar eşit ya da eşit olmayan uzunlukta olabilir ve farklı bezeme sistemlerinde bağımsız motif, dolgu veya yardımcı form olarak kullanılır. Bitlis Etnografya Müzesi düz dokuma örneklerinde haç motifi açıkça belgelenmiştir. Aynı formun…
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Referent-Nötr / Biçimsel
- Repertuvar grupları
- Haç, Y ve Doğrusal Biçimler
- Adlandırma
- Biçimsel Betimleyici Adlandırma
- Gönderge alanları
- Referent Dışı / Referent-Nötr
- Gönderge durumu
- Uygulanamaz / Referent Dışı
Motifin açıklamaları
Tanım
Haç/çarpı, iki doğrusal eksenin kesişmesiyle oluşan temel geometrik formdur. Kollar eşit ya da eşit olmayan uzunlukta olabilir ve farklı bezeme sistemlerinde bağımsız motif, dolgu veya yardımcı form olarak kullanılır.
Biçimsel Özellikler
Dört kollu kesişim temel teşhis unsurudur. Kol uçları düz, çengelli, kademeli veya bezemeli olabilir; formun morfolojisi ile dini/ikonografik anlamı aynı şey değildir.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Bitlis Etnografya Müzesi düz dokuma örneklerinde haç motifi açıkça belgelenmiştir. Aynı formun farklı tarihsel ve kültürel bağlamlarda farklı anlamlar taşıyabilmesi nedeniyle occurrence bağlamı korunur.
Anlam ve Bağlam
Haç biçimi tek başına belirli bir dini veya sembolik anlamın kanıtı değildir; anlam ataması, nesne ve kaynak bağlamına göre yapılmalıdır.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Sökmen, S. (2015). Bitlis Etnoğrafya Müzesinde bulunan düz dokumalar. Arış, 11. Kaynağı aç
- Haç / Çarpı motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan kanonik WEBP görsel, 14 Eylül 2026.
- Bonner, J. (2017). Islamic geometric patterns: Their historical development and traditional methods of construction. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0217-7 Kaynağı aç