AES-MOT-0020 · Motif kaydı
Hançer Yaprağı
Uzun, dar ve keskin uçlu yaprak formunu hançer benzetimiyle adlandıran; saz yolu ve Osmanlı bitkisel bezeme repertuvarında hareketli eğrilerle kullanılan yaprak motifidir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Bitkisel / Fitomorfik
- Repertuvar grupları
- Yaprak ve Saz Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Bitkisel Referent
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Hançer Yaprağı, uzun ve dar gövdesi, sivrilen ucu ve kıvrımlı konturları nedeniyle hançeri çağrıştıran stilize yaprak motifidir.
Biçimsel Özellikler
Uzun eksen boyunca incelen gövde, sivri uç, yer yer testere/dilim etkisi veren kenarlar ve S biçimli eğrisel hareket öne çıkar.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Hançer yaprağı, 16.–18. yüzyıl İstanbul kumaşlarının bitkisel bezeme repertuvarında açıkça belgelenmiş; saz yolu yaprak estetiğiyle biçimsel yakınlık taşır.
Anlam ve Bağlam
Adlandırma biçimsel benzetmeye dayanır; hançer sözcüğünden hareketle ayrı bir savaş/koruma sembolizmi türetilmemiştir.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Birol, İ. A., & Derman, F. Ç. (1991). Türk tezyînî sanatlarında motifler. Kubbealtı Neşriyatı. Kaynağı aç
- Akpınarlı, H. F., & Balkanal, Z. (2012). 16–18. yüzyıllarda İstanbul’da üretilen kumaşlarda bitkisel bezemelerin incelenmesi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 5(10), 179–209. Kaynağı aç
- Necipoğlu, G. (1990). From International Timurid to Ottoman: A change of taste in sixteenth-century ceramic tiles. Muqarnas, 7, 136–170. https://doi.org/10.2307/1523126 Kaynağı aç
- Denny, W. B. (2004). Iznik: The artistry of Ottoman ceramics. Thames & Hudson. Kaynağı aç
- Meço, M., & Bilen, Y. (2024). Sazyolu üslubunda "Yaprak Motifi". Art-e Sanat Dergisi, 17(33), 288–305. https://doi.org/10.21602/sduarte.1462677 Kaynağı aç