Kandil
Kandil ya da yağ lambasının gövde, ağız ve ışık kaynağına ilişkin öğelerini stilize eden aydınlatma nesnesi motifidir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Nesne / Maddi Kültür
- Repertuvar grupları
- Kap, Aydınlatma ve Ev Eşyası Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Maddi Kültür / Artefakt Referenti
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Kandil motifi, yağ lambası veya asılı kandilin gövde, ağız, askı ve ışıkla ilişkili parçalarını seçici biçimde temsil eder. Mimari bezemede tek başına bir nesne tasviri olabileceği gibi daha geniş yazı ve bitkisel kompozisyonların parçası da olabilir.
Biçimsel Özellikler
Sivri oval dış gövde, dairesel merkez ve çevresindeki ışın benzeri kısa çizgilerden oluşan nesne şeması.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Uşak Boduroğlu Camii üzerine yapılan çalışma, kandil motifinin yapının bezeme programındaki kullanımını ayrıntılı biçimde incelemektedir. Osmanlı dönemi mezar taşları üzerinde de kandil betimlerine rastlandığı belgelenmiştir.
Anlam ve Bağlam
Kandil, aydınlatma işlevi nedeniyle ışık ve manevi aydınlanma çağrışımlarına açık bir imgedir. Dini yapılardaki kullanım bu yorumu güçlendirebilse de anlamın biçim, yazı ve çevre kompozisyonuyla birlikte okunması gerekir.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Acar, T. (2022). Uşak Boduroğlu Camii özelinde kandil motifi ve ikonografisi. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 63(2), 1135–1160. https://doi.org/10.33227/auifd.988868 Kaynağı aç
- Kandil motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
- Hanoğlu, C. (2018). Rize’de bulunan Osmanlı dönemi mezar taşlarına genel bir bakış. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 45, 291–344. Kaynağı aç