Altın El Sanatları
AES-MOT-0006 · Motif kaydı

Karanfil

Karanfilin ince sapı ve dişli/dalgalı kenarlı yoğun taç yapraklarını esas alan, özellikle Osmanlı floral bezeme repertuvarında yaygınlaşmış bitkisel motiftir.

Motifi kütüphane görünümünde aç

Karanfil motifinin AES kanonik temsil görseli.

Sınıflandırma

Koleksiyonlar
Bitkisel / Fitomorfik
Repertuvar grupları
Bahçe ve Çiçek Repertuvarı
Adlandırma
Referanssal / Referent Adlandırması
Gönderge alanları
Bitkisel Referent
Gönderge durumu
Olağan / Gerçek Referent

Motifin açıklamaları

Tanım

Karanfil motifi, karanfil çiçeğinin karakteristik dalgalı veya dişli taç yapraklarını ve ince gövdesini natüralist ya da stilize biçimde aktaran floral motiftir.

Biçimsel Özellikler

İnce, dikey sapın üzerinde genişleyen çiçek başı; sık, dilimli ve dalgalı taç yaprak kenarlarıyla ayırt edilir. Yapraklar çoğunlukla dar ve uzundur.

Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam

Karanfil, XVI. yüzyıl Osmanlı saray sanatlarında lale, gül ve sümbülle birlikte öne çıkan çiçek tasvirleri arasında belgelenmektedir.

Anlam ve Bağlam

Karanfilin olası sembolik çağrışımları dönemsel ve nesneye özgü kanıtlarla değerlendirilmelidir; burada temel işlev floral bezeme olarak ele alınmıştır.

El sanatları

Kayıtla ilişkili kaynaklar

  1. Birol, İ. A., & Derman, F. Ç. (1991). Türk tezyînî sanatlarında motifler. Kubbealtı Neşriyatı. Kaynağı aç
  2. Akpınarlı, H. F., & Balkanal, Z. (2012). 16–18. yüzyıllarda İstanbul’da üretilen kumaşlarda bitkisel bezemelerin incelenmesi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 5(10), 179–209. Kaynağı aç
  3. Duran, G. (2018). Osmanlı tezhip sanatında natüralist üslûpta çiçekler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 177–199. Kaynağı aç
  4. Denny, W. B. (2004). Iznik: The artistry of Ottoman ceramics. Thames & Hudson. Kaynağı aç
  5. Uğurlu, S. S., & Turgut, A. Y. (2024). 16. yüzyıl Osmanlı saray kumaşlarında ve tezhip sanatında çiçek sevgisi: Lâle. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 17(47), 1753–1775. https://doi.org/10.12981/mahder.1526008 Kaynağı aç
  6. Atasoy, N., & Raby, J. (1989). Iznik: The pottery of Ottoman Turkey. Alexandria Press. Kaynağı aç
  7. Aga Khan Museum. (n.d.). Dish (AKM586). https://collections.agakhanmuseum.org/collection/artifact/dish-akm586 Kaynağı aç
  8. The Metropolitan Museum of Art. (n.d.). Dish with Cypress Tree, Saz Leaves, and Roses (Object no. 66.4.8). https://www.metmuseum.org/art/collection/search/451839 Kaynağı aç

Altın El Sanatları · Kayıt bilgileri mevcut AES veri kaynaklarından gösterilmektedir.