Kiraz / Vişne
Kiraz veya vişne meyvelerini dal, yaprak ve yuvarlak meyve kümeleriyle referanslayan; oya repertuvarında da adı belgelenmiş bitkisel motiftir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Bitkisel / Fitomorfik
- Repertuvar grupları
- Meyve, Tohum ve Tarımsal Ürün Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Bitkisel Referent
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Kiraz / Vişne motifi, yuvarlak meyveler ile ince sap/dal ve yaprak birlikteliğine dayanan referanssal bitkisel motiftir. Bu adlandırma, iki yakın meyve türünün geleneksel görsel repertuvardaki ortak temsil alanını kapsar.
Biçimsel Özellikler
Görsel temsilde eğrisel bir dal üzerinde birden çok dairesel kırmızı meyve, yaprak ve çatallanan saplar asimetrik fakat dengeli bir botanik dal kompozisyonu oluşturur.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Mudurnu iğne oyalarında “kiraz oyası” hem motif adı hem de somut bir fular oyası örneğiyle belgelenmiştir. İngilizce oya literatürü, doğal biçimlerin renk ve biçimsel soyutlama yoluyla tekstil kenar süslemesine dönüştürülmesini karşılaştırmalı olarak açıklar.
Anlam ve Bağlam
Kiraz/vişne motifine bütün dönem ve bölgelerde geçerli tek bir anlam atfetmek için yeterli akademik kanıt bulunmamaktadır. Anlamlandırma yerel gelenek ve tekil nesnenin işleviyle birlikte ele alınmalıdır.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Birol, İ. A., & Derman, F. Ç. (1991). Türk tezyînî sanatlarında motifler. Kubbealtı Neşriyatı. Kaynağı aç
- Yenisoy, S. (2019). Geçmişten günümüze Mudurnu iğne oyaları. Arış Dergisi, 15, 88–111. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.130 Kaynağı aç
- Maizou, G. J., & Müller, K. (2021). Passion flower and wheel of fortune: An oya motif as an example of textile form and color design. Textile, 19(1), 2–25. https://doi.org/10.1080/14759756.2020.1765460 Kaynağı aç