Muska
Muska nesnesinin özellikle üçgensel gövde, askı ve sarkıt öğeleriyle geometrikleştirildiği maddi kültür kökenli motiftir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Nesne / Maddi Kültür
- Repertuvar grupları
- Tumar / Muska Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Maddi Kültür / Artefakt Referenti
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Muska motifi, geleneksel koruyucu nesnenin üçgensel veya paket biçimli gövdesini dokuma yüzeyinde geometrik bir birime dönüştürür. Üçgen, iç içe üçgen, askı çizgisi ve sarkıtlar sık görülen biçimsel öğelerdir; yöresel varyantlar farklılaşabilir.
Biçimsel Özellikler
İç içe geniş üçgensel gövdenin üstünde askı benzeri çizgi, altında ise eş aralıklı baklava sarkıtları bulunan eksenli düzen.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Anadolu halı ve kilimlerinde muska yanışı üzerine araştırma, motifin özellikle üçgen yapı üzerinden çeşitlendiğini ve nazar inancıyla ilişkili kullanımını ele alır. Sarıkamış kilimleri çalışması da muska motifini yöresel repertuvar içinde belgeler.
Anlam ve Bağlam
Muska motifinin korunma ve nazardan sakınma ile ilişkisi birçok dokuma bağlamında belgelenmiştir. Bununla birlikte üçgen biçim tek başına muska anlamı taşımaz; adlandırma ve kullanım bağlamı birlikte doğrulanmalıdır.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Koyuncu Okca, A. (2015). Geleneksel Anadolu halı ve kilimlerinde nazar inancı: Muska yanışı. Turkish Studies, 10(8), 1659–1676. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.7875 Kaynağı aç
- Muska motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
- Eroğlu, A. A. (2022). Sarıkamış kilimleri. Arış, 20–21, 275–300. https://doi.org/10.32704/akmbaris.2022.175 Kaynağı aç