Altın El Sanatları
AES-MOT-0028 · Motif kaydı

Nar

Nar meyvesinin yuvarlak gövdesi ve taç biçimli kaliksini belirginleştiren; Türk süsleme sanatlarında mimariden tekstil ve seramiğe farklı ortamlarda kullanılan bitkisel motiftir.

Motifi kütüphane görünümünde aç

Nar motifinin AES kanonik temsil görseli.

Sınıflandırma

Koleksiyonlar
Bitkisel / Fitomorfik
Repertuvar grupları
Meyve, Tohum ve Tarımsal Ürün Repertuvarı
Adlandırma
Referanssal / Referent Adlandırması
Gönderge alanları
Bitkisel Referent
Gönderge durumu
Olağan / Gerçek Referent

Motifin açıklamaları

Tanım

Nar motifi, nar meyvesinin yuvarlak/oval gövdesini ve üstteki taç biçimli kaliksini ayırt edici işaret olarak kullanan referanssal bitkisel bezeme motifidir.

Biçimsel Özellikler

Merkezî meyve gövdesi, üstte dişli taç/kaliks, kısa sap ve eşlik eden yaprak/dal öğeleriyle kurulur; form çoğunlukla eksenel ve kompaktır.

Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam

Nar, Türk süsleme sanatlarında mimari bezemeden dokuma, seramik, metal ve mezar taşı gibi farklı ortamlarda belgelenmiş; Osmanlı kumaş repertuvarında da yer almıştır.

Anlam ve Bağlam

Literatürde nar; bolluk, bereket, doğurganlık ve koruyuculuk gibi çeşitli anlamlarla ilişkilendirilmiştir. Bu anlamların evrensel değil, tarihsel ve nesneye özgü bağlamlarda değerlendirilmesi gerekir.

El sanatları

Kayıtla ilişkili kaynaklar

  1. Birol, İ. A., & Derman, F. Ç. (1991). Türk tezyînî sanatlarında motifler. Kubbealtı Neşriyatı. Kaynağı aç
  2. Akpınarlı, H. F., & Balkanal, Z. (2012). 16–18. yüzyıllarda İstanbul’da üretilen kumaşlarda bitkisel bezemelerin incelenmesi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 5(10), 179–209. Kaynağı aç
  3. Denny, W. B. (2004). Iznik: The artistry of Ottoman ceramics. Thames & Hudson. Kaynağı aç
  4. Atasoy, N., & Raby, J. (1989). Iznik: The pottery of Ottoman Turkey. Alexandria Press. Kaynağı aç
  5. Museum With No Frontiers. (n.d.). Floor Spread (sofra) with Design of Tulips and Pomegranates (Saint Louis Art Museum, 175:1952). https://textiles.museumwnf.org/database-item/mwnf3/objects/EPM/us/Mus24/13/en Kaynağı aç
  6. The Fitzwilliam Museum. (n.d.). Iznik Jug (M.16-1948). https://fitzmuseum.cam.ac.uk/explore-our-collection/highlights/M-16-1948 Kaynağı aç
  7. Çağlıtütüncigil, E. (2013). Türk süsleme sanatında nar: Form, köken ve ikonografik anlamı. Türklük Bilimi Araştırmaları, 33, 61–92. Kaynağı aç