On İki Kollu Yıldız
On iki kolun ortak merkez çevresinde eş aralıklı olarak düzenlendiği geometrik yıldız biçimidir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Referent-Nötr / Biçimsel
- Repertuvar grupları
- Yıldız, Rozet ve Radyal Biçimler
- Adlandırma
- Biçimsel Betimleyici Adlandırma
- Gönderge alanları
- Referent Dışı / Referent-Nötr
- Gönderge durumu
- Uygulanamaz / Referent Dışı
Motifin açıklamaları
Tanım
On iki kollu yıldız, dairenin on iki eş bölüme ayrılması ve bu yönlerin çokgen/çizgi ağlarıyla bağlanması üzerinden kurulabilen radyal formdur. Geometrik bezemede farklı yıldız sayılarıyla bileşik sistemlerin parçası olabilir.
Biçimsel Özellikler
İç içe geçen köşeli şeritlerin merkez çevresinde on iki sivri kol ürettiği çok katmanlı yıldız kompozisyonu.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
İslam geometrik bezeme literatürü, yıldız biçimlerinin pergel-cetvel konstrüksiyonları, çokgen ağlar ve oran sistemleri üzerinden tarihsel olarak çeşitlendiğini göstermektedir. Mimari kubbelerde farklı kol sayılarına sahip yıldızların birleşimini inceleyen 2024 tarihli çalışma, yıldız formlarının Hindistan’dan Anadolu’ya, İran’dan Kuzey Afrika ve İspanya’ya uzanan geniş bir coğrafyada farklı kompozisyonlarla kullanıldığını belgelemektedir.
Anlam ve Bağlam
Bu kayıt yıldızın geometrik biçimini tanımlar; göksel yıldız imgesiyle özdeşlik veya belirli dinî/simgesel anlam biçimden otomatik olarak çıkarılmaz. İkonografik yorum, tarihsel nesne ve kaynak düzeyinde ayrıca kanıtlanmalıdır.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Bonner, J. (2017). Islamic geometric patterns: Their historical development and traditional methods of construction. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0217-7 Kaynağı aç
- On İki Kollu Yıldız motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
- Necipoğlu, G. (1995). The Topkapı Scroll: Geometry and ornament in Islamic architecture. The Getty Center for the History of Art and the Humanities. Kaynağı aç
- Altın, A. (2024). İslam kubbelerinde gökyüzü formları (Geometrik süslemede farklı yıldız şekillerinin bileşimi). Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 52, 149–178. https://doi.org/10.21497/sefad.1453215 Kaynağı aç