Parmak
İnsan parmağını veya parmak dizisini çizgisel/çubuksal birimlerle şematikleştiren; el ve tarak motifleriyle ilişkili beden-parçası motifidir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- İnsan / Antropomorfik
- Repertuvar grupları
- İnsan Bedeni ve Beden Parçası Repertuvarı
- Adlandırma
- Anatomik Referanssal Adlandırma
- Gönderge alanları
- İnsan Referenti
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Parmak motifi, insan parmağı veya parmak dizisi referentini çizgi, kısa çubuk, diş ya da tekrarlı doğrusal birimlerle temsil eden anatomik referanssal motiftir.
Biçimsel Özellikler
Görsel temsil merkezî dikey eksenin iki yanında çiftler halinde yinelenen kısa yatay lacivert çubuklardan oluşur; temsil anatomik benzerlikten çok şematik tekrar ilkesine dayanır.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Anadolu kilim literatüründe el, parmak ve tarak motifleri birlikte ele alınan bir görsel gruptur. Alafaradin ve diğer düz dokuma saha araştırmaları motiflerin yerel adlandırma ve kompozisyon içinde değiştiğini gösterir; İngilizce kilim literatürü bu bölgesel çeşitlenmeyi karşılaştırmalı olarak çerçeveler.
Anlam ve Bağlam
Parmak motifinin beş sayısı, korunma veya el motifinin semantik alanıyla ilişkilendirilmesi bazı kaynaklarda görülür. Bu ilişkiler her parmak benzeri çizgisel biçimde varsayılmamalı; yerel ad ve kaynak tanısı aranmalıdır.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Davies, P. (2000). Antique kilims of Anatolia. W. W. Norton & Company. Kaynağı aç
- Cootner, C. M., & Muse, G. (1990). Anatolian kilims: The Caroline & H. McCoy Jones Collection. Sotheby’s Publications. Kaynağı aç
- Oyman, N. R. (2019). Bazı Anadolu kilim motiflerinin sembolik çözümlemesi. Arış Dergisi, 14, 4–22. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.119 Kaynağı aç
- Aydın, T. (2022). Türk halı ve kilim dokumalarında “el” motifinin izdüşümü. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29, 167–184. https://doi.org/10.56597/kausbed.1081230 Kaynağı aç
- Karamazı, B., & Zaimoğlu, Ö. (2021). Büyükköy ve Küçükköy’de bulunan Alafaradin dokumalarının tespiti. Arış Dergisi, 19, 6–43. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2021.153 Kaynağı aç