Sandık / Sandıklı
Sandık nesnesi veya “sandıklı” adıyla aktarılan düzeni kare, dikdörtgen ve merkezî bölmeler üzerinden şematikleştiren motiftir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Nesne / Maddi Kültür
- Repertuvar grupları
- Kap, Aydınlatma ve Ev Eşyası Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Maddi Kültür / Artefakt Referenti
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Sandık / Sandıklı motifi, dikdörtgen ya da kare bir ana çerçeve içinde merkezî baklava, kutu veya bölmeli alanların düzenlenmesiyle kurulur. Adlandırma, bazı dokuma çevrelerinde doğrudan nesneye, bazılarında ise nesneyi çağrıştıran kompozisyon şemasına dayanabilir.
Biçimsel Özellikler
Kare çerçeve içinde iç içe baklavalar ve dört yönde dışarı yönelen ok/çengel uçlarından oluşan kompozisyon.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Kütahya yöresindeki cicim ve zili dokumaları üzerine yapılan alan araştırması, yerel motif repertuvarını teknik ve kompozisyon özellikleriyle birlikte belgelemektedir. Sandık/sandıklı adlandırması Anadolu dokuma terminolojisinde farklı bölgesel varyantlarla karşılaşılabilen bir örüntüdür.
Anlam ve Bağlam
Sandık gündelik yaşamda saklama ve çeyizle ilişkili bir nesnedir; bu nedenle evlilik ve ev içi kültürle bağlantılı yorumlar yapılabilir. Bununla birlikte bu çağrışım, her “sandıklı” düzenin zorunlu anlamı değildir.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Göksel, M., & Şanlı, H. S. (2019). Kütahya yöresi cicim ve zili örnekleri. Arış, 15, 40–61. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.127 Kaynağı aç
- Sandık / Sandıklı motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
- Erbek, M. (2002). Çatalhöyük’ten günümüze Anadolu motifleri. Kültür Bakanlığı.