Altın El Sanatları
AES-MOT-0007 · Motif kaydı

Sümbül

Dikey bir sap boyunca çok sayıda küçük çiçeğin kümelendiği sümbül salkımını esas alan, Osmanlı tezhip ve kumaşlarında natüralist/yarı stilize biçimde kullanılan floral motiftir.

Motifi kütüphane görünümünde aç

Sümbül motifinin AES kanonik temsil görseli.

Sınıflandırma

Koleksiyonlar
Bitkisel / Fitomorfik
Repertuvar grupları
Bahçe ve Çiçek Repertuvarı
Adlandırma
Referanssal / Referent Adlandırması
Gönderge alanları
Bitkisel Referent
Gönderge durumu
Olağan / Gerçek Referent

Motifin açıklamaları

Tanım

Sümbül motifi, sümbülün uzun sap üzerinde yoğun bir çiçek kümesi oluşturan infloresans yapısını bezeme diline aktaran bitkisel motiftir.

Biçimsel Özellikler

Dikey eksen boyunca tekrarlanan küçük çiçek birimleri yukarı doğru daralan bir salkım oluşturur; dar yapraklar taban veya sap çevresinde yer alabilir.

Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam

Sümbül, XVI. yüzyıl Osmanlı saray kumaşları ve tezhip sanatında lale, gül ve karanfille birlikte sık kullanılan çiçeklerden biri olarak belgelenmektedir.

Anlam ve Bağlam

Sümbülün anlamlandırılması tarihsel kullanım bağlamına göre değişebilir; bu kayıtta bağlamdan bağımsız bir sembolik eşdeğer tanımlanmamıştır.

El sanatları

Kayıtla ilişkili kaynaklar

  1. Birol, İ. A., & Derman, F. Ç. (1991). Türk tezyînî sanatlarında motifler. Kubbealtı Neşriyatı. Kaynağı aç
  2. Akpınarlı, H. F., & Balkanal, Z. (2012). 16–18. yüzyıllarda İstanbul’da üretilen kumaşlarda bitkisel bezemelerin incelenmesi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 5(10), 179–209. Kaynağı aç
  3. Duran, G. (2018). Osmanlı tezhip sanatında natüralist üslûpta çiçekler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 177–199. Kaynağı aç
  4. Denny, W. B. (2004). Iznik: The artistry of Ottoman ceramics. Thames & Hudson. Kaynağı aç
  5. Uğurlu, S. S., & Turgut, A. Y. (2024). 16. yüzyıl Osmanlı saray kumaşlarında ve tezhip sanatında çiçek sevgisi: Lâle. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 17(47), 1753–1775. https://doi.org/10.12981/mahder.1526008 Kaynağı aç
  6. Atasoy, N., & Raby, J. (1989). Iznik: The pottery of Ottoman Turkey. Alexandria Press. Kaynağı aç
  7. The Metropolitan Museum of Art. (n.d.). Tile with Saz Leave, Tulips, and Hyacinth Flowers (Object no. 64.27.17). https://www.metmuseum.org/art/collection/search/451739 Kaynağı aç
  8. The Metropolitan Museum of Art. (n.d.). Dish with Floral Design (Object no. 56.185.2). https://www.metmuseum.org/art/collection/search/453599 Kaynağı aç

Altın El Sanatları · Kayıt bilgileri mevcut AES veri kaynaklarından gösterilmektedir.