Tarak
Tarağın dişli yapısını paralel çıkıntılar ve eksenli gövdeyle sadeleştiren kişisel eşya kökenli motiftir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Nesne / Maddi Kültür
- Repertuvar grupları
- Takı ve Kişisel Eşya Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Maddi Kültür / Artefakt Referenti
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Tarak motifi, tarağın ayırt edici dişlerini paralel çıkıntılarla vurgulayan, çoğu kez simetrik veya sınır öğesi olarak kullanılan şematik bir nesne tasviridir. Diş sayısı, gövde biçimi ve çevresindeki ek öğeler yöresel örneklere göre değişebilir.
Biçimsel Özellikler
Üstte paralel dört diş, iki yanda açılan köşeli kollar ve uçlarda sarkan baklava biçimleri.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Hakkâri el sanatlarına ilişkin saha araştırması, Çukurca kiliminde beş dişli siyah tarak motiflerini ve bu biçimin bordür düzenindeki kullanımını belgelemektedir. Kırşehir düz dokumalarında tarak/parmak repertuvarı da karşılaştırmalı bir bağlam sunmaktadır.
Anlam ve Bağlam
Tarak motifinin anlamı yöresel yorumlara ve nesnenin kullanımına bağlıdır. Nazarla ilişkilendirilen örnekler bulunmakla birlikte bu yorum, tüm tarak biçimlerine değişmez bir anlam olarak genellenmemelidir.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Buğrul, H. (2020). Hakkâri’de evlilikle bağlantılı geleneklerin el sanatlarına yansımaları. Arış, 16, 26–41. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.132 Kaynağı aç
- Tarak motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
- Etikan, S. (2022). Kırşehir yöresi düz dokumalarında nazar inanışını simgeleyen motifler. Arış, 20–21, 240–259. https://doi.org/10.32704/akmbaris.2022.173 Kaynağı aç