Zülfikar
Hz. Ali ile ilişkilendirilen Zülfikar kılıcını, çoğu kez çatallı uç ve çift namlu vurgusuyla temsil eden tarihsel-ikonografik motiftir.
Sınıflandırma
- Koleksiyonlar
- Nesne / Maddi Kültür
- Repertuvar grupları
- Silah ve Okçuluk Repertuvarı
- Adlandırma
- Referanssal / Referent Adlandırması
- Gönderge alanları
- Maddi Kültür / Artefakt Referenti
- Gönderge durumu
- Olağan / Gerçek Referent
Motifin açıklamaları
Tanım
Zülfikar motifi, tarihsel kılıç anlatısından türeyen ve görsel kültürde çoğu kez çatallı uç, çift namlu veya iki kılıcın birleşmesi gibi şemalarla temsil edilen ikonografik bir silahtır. Biçimsel varyantları mimari, sancak, minyatür, mezar taşı ve halk sanatı gibi farklı ortamlarda değişebilir.
Biçimsel Özellikler
Birbirini çaprazlayan iki kavisli kılıç; uçlarda çatallanma ve dış konturda çift renkli vurgu.
Tarihsel ve Kullanımsal Bağlam
Anadolu Türk mimarisindeki Zülfikar tasvirlerini inceleyen araştırma, cami, mescit, türbe ve tekke gibi yapılardaki örnekleri karşılaştırmaktadır. Kayseri Büyük Bürüngüz Köyü Daniş Ali Bey Camii’nin Zülfikarlı minberi, bu mimari repertuvarın doğrudan belgelenmiş örneklerinden biridir.
Anlam ve Bağlam
Zülfikar imgesi, kaynaklarda Hz. Ali ile kurulan dini bağın yanı sıra güç ve iktidar çağrışımlarıyla açıklanmaktadır. Bu iki yorum farklı nesne ve bağlamlarda farklı ağırlık kazanır; tek bir sabit anlama indirgenmemelidir.
İlişkili kayıtlar
El sanatları
Kayıtla ilişkili kaynaklar
- Arslan, M. (2020). Anadolu Türk mimarisinde Zülfikar tasvirleri. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 95. Kaynağı aç
- Zülfikar motif çizimi. Kullanıcı tarafından sağlanan WEBP görsel, 13 Eylül 2026.
- Güneş, H. (2018). Zülfikar: Efsanevi bir kılıcın tarihi serüveni. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 86, 9–20. Kaynağı aç