İçeriğe geç

Erişilebilirlik

Sürüm 1.0Son güncelleme: 1 Eylül 2026 AES, dijital kültürel miras içeriğinin mümkün olan en geniş kullanıcı kitlesi tarafından algılanabilir, kullanılabilir ve anlaşılabilir olmasını hedefler.…

Sürüm 1.0Son güncelleme: 1 Eylül 2026

AES, dijital kültürel miras içeriğinin mümkün olan en geniş kullanıcı kitlesi tarafından algılanabilir, kullanılabilir ve anlaşılabilir olmasını hedefler. Erişilebilirlik yalnız görsel arayüz özelliği değil; metin, görsel, 2B/3B sergi, PDF, video, çokdilli terminoloji ve etkileşimli araştırma araçlarını kapsayan sürekli bir kalite sürecidir.

Hedef standart

AES’in geliştirme hedefi W3C Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2’nin A ve AA düzeyindeki başarı ölçütlerini mümkün olduğu ölçüde karşılamaktır. Bu ifade, sitenin her an tüm sayfalarda eksiksiz AA uyumluluğu testinden geçtiği yönünde bir sertifika beyanı değildir; tasarım, geliştirme ve içerik üretiminde izlenen hedef standardı belirtir.

Temel erişilebilirlik ilkeleri

İçeriklerin algılanabilir, çalıştırılabilir, anlaşılabilir ve sağlam olması gözetilir. Başlık hiyerarşisi, klavye ile erişim, görünür odak durumu, yeterli renk kontrastı, form etiketleri, bağlantıların anlaşılır adlandırılması, yalnız renge dayanmayan bilgi sunumu, metin yeniden boyutlandırma, duyarlı tasarım ve ekran okuyucu semantiği temel gereksinimler arasındadır.

Görsel ve medya içerikleri

Araştırma değeri taşıyan görsellerde uygun alternatif metin veya açıklama sağlanması hedeflenir. Dekoratif görseller gereksiz tekrar yaratmamak için boş alternatif metinle işaretlenebilir. Video/işitsel içeriklerde mümkün olduğunda altyazı, transkript veya eşdeğer metinsel açıklama sağlanır. Görselin üzerindeki yazı, yalnız görüntü olarak bırakılmamalıdır.

2B/3B dijital sergiler

WebGL/3B etkileşimleri bazı kullanıcılar ve yardımcı teknolojiler için erişilebilir olmayabilir. Bu nedenle dijital sergilerde eser listesi, künye, açıklama, ilişkiler ve mümkün olduğunda 2B alternatif/galeri görünümü gibi eşdeğer bilgi yolları korunmalıdır. Kamera hareketleri, otomatik animasyonlar ve yoğun hareket içeren arayüzlerde hareket azaltma tercihleri gözetilir.

Çokdillilik ve yazı sistemleri

Türk dünyası dilleri farklı Latin, Kiril ve Arap yazı sistemlerini kullanabildiğinden, dil ve yazı sistemi metadata’sı doğru tanımlanır. Sayfa veya içerik parçasının dili yardımcı teknolojilerin doğru telaffuzuna katkıda bulunacak biçimde işaretlenir; transliterasyon, özgün yazının yerine geçmek yerine ek erişim yolu olarak sunulur.

PDF ve indirilebilir belgeler

AES tarafından yeni üretilen PDF ve belgelerde başlık yapısı, okunabilir tipografi, yeterli kontrast, metin seçilebilirliği, anlamlı okuma sırası ve mümkün olduğunda etiketli PDF gibi erişilebilirlik özellikleri hedeflenir. Tarihî veya üçüncü taraf tarama belgelerinde tam erişilebilirlik sağlanamıyorsa açıklayıcı metadata ve mümkün olduğunda metin transkripsiyonu sunulur.

Erişilebilirlik bildirimi

Bir sayfaya klavye, ekran okuyucu, büyütme, renk/kontrast veya başka bir yardımcı teknolojiyle erişimde sorun yaşanırsa altinelsanatlari@gmail.com adresine sayfa URL’si, kullanılan cihaz/tarayıcı ve karşılaşılan engel ile birlikte bildirim yapılabilir. Bildirimler ürün geliştirme ve düzeltme sürecine alınır.

Dayanak ve Başlıca Referanslar