Çokdilli Terminoloji ve El Sanatları Sözlüğü

AES Terimler Sözlüğü basit bir çeviri listesi değildir. Aynı kültürel kavramın farklı dillerde, yazı sistemlerinde, dönemlerde ve yerel kullanımlarda aldığı adları tek bir kavram düğümüne bağlayan çokdilli bir terminoloji ve thesaurus altyapısı olarak tasarlanır.

Kavram ve Terim Ayrımı

Bir Concept, araştırmada tanımlanan kavramsal varlıktır. Term/Label ise bu kavramın belirli bir dilde veya kullanım bağlamındaki adıdır. Böylece iki sözcük yalnız benzer göründüğü için eşdeğer sayılmaz; aynı kavramın farklı dillerdeki karşılıkları, tam eşdeğerlik doğrulandığında ortak düğüme bağlanır.

Etiket Türleri

Tür	İşlev
prefLabel	Bir dilde tercih edilen temel ad.
altLabel	Eş anlamlı, varyant yazım, kısaltma veya yaygın alternatif ad.
historicalLabel	Tarihsel/eskimiş ad; güncel tercih edilen adla karıştırılmaz.
localLabel	Belirli topluluk, bölge veya üretim çevresindeki yerel kullanım.
exactMatch / closeMatch	Kavramlar arası tam veya yakın fakat tam olmayan eşdeğerlik.

Dil ve Yazı Sistemi

Türkçe, Azerbaycanca, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Türkmence, Uygurca, Tatarca, Başkurtça, Karakalpakça, Kırım Tatarcası, Gagauzca ve araştırma kapsamına göre diğer Türk dilleri; Latin, Kiril, Arap ve ilgili tarihsel yazı sistemleriyle birlikte kaydedilebilir. Dil registry’si genişletilebilir yapıdadır; yeni dil eklemek için veri şemasına yeni sütun açılması gerekmez.

Otomatik Terim Toplama ve İnsan Doğrulaması

El Sanatı, Usta ve Motif profillerinde geçen teknik, malzeme, araç, nesne, motif ve yerel adlar terim adayı olarak tespit edilebilir. Ancak her kelime otomatik olarak sözlük kavramına dönüşmez. Aday terimler mevcut kavramlarla karşılaştırılır; eşdeğerlik, kaynak ve terminolojik kapsam araştırmacı/editör tarafından doğrulandıktan sonra sözlüğe yayımlanır.

Çeviri Değil Terminoloji Araştırması

Makine çevirisi araştırma keşfi için yardımcı olabilir; ancak geleneksel el sanatlarına ait yerel ve tarihsel terimler yalnız genel sözlük çevirisiyle doğrulanmaz. Özgün yazım, transliterasyon, kaynak, bağlam ve eşdeğerlik statüsü birlikte korunur. Tam karşılık bulunmadığında yeni bir terim uydurmak yerine özgün ad ve açıklama tercih edilir.

Arama

Hedef yapı, kullanıcının bir Kazakça veya Uygurca terimi aradığında önce ilgili kavrama, ardından o kavramın Türkçe ve diğer dillerdeki etiketlerine ve ilişkili el sanatı/motif/usta kayıtlarına ulaşabilmesidir. Bu, çokdilli erişimi yalnız arayüz çevirisinden çıkarıp araştırma özelliğine dönüştürür.